Àpéjọ Berlin
Àpéjọ Berlin ti 1884–1885 jẹ́ ìpàdé àwọn agbára ìjọba tí ó parí pẹ̀lú ìfọwọ́sí Ìwé Àdéhùn Àgbáyé ti Berlin, Àpéjọ àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́rìnlá náà ni Otto von Bismarck, olórí ìjọba àkọ́kọ́ ti Jẹ́mánì, ṣètò ní ìbéèrè Leopold II ti Belgium.Ó pàdé ní ọjọ́ 15 Oṣù Kọkànlá 1884, àti lẹ́yìn ìdádúró, ó parí ní ọjọ́ 26 Oṣù Kejì 1885 pẹ̀lú ìfọwọ́sí Ìwé Àdéhùn Àgbáyé.
Ìwé Àdéhùn Àgbáyé ti Berlin ni a lè rí gẹ́gẹ́ bí ìfọwọ́sí ìṣàkóso fún Ìdàgbàsókè Áfríkà tí ó ti bẹ̀rẹ̀ ní kíkún. Ìwé Àdéhùn Àgbáyé ti Berlin ni a lè rí gẹ́gẹ́ bí ìfọwọ́sí ìṣàkóso fún Ìdàgbàsókè Áfríkà tí ó ti bẹ̀rẹ̀ ní kíkún.[1]. [1] Bí ó ti wù kí ó rí, àwọn ọ̀mọ̀wé akẹ́kọ̀ọ́jinlẹ̀ kan kìlọ̀ lòdì sí ṣíṣe àṣerégèé ipa tí ó ní nínú pípín ìṣàkóso ilẹ̀ Áfíríkà, ní fífi àfiyèsí sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àdéhùn alábàákẹ́gbẹ́pọ̀ tí a parí ṣáájú àti lẹ́yìn ìpàdé náà. [2] [3] [4] Ìwádìí ọdún 2024 kan rí i pé àwọn ààlà kan ṣoṣo tí a ṣètò ní àpéjọ náà ni àwọn tí agbègbè Kóngò (àti pé àwọn wọ̀nyí ni a tún ṣe àtúnṣe lẹ́yìn náà), àti pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ààlà Áfríkà kò gba ìrísí wọn tí ó kẹ́yìn títí di ọdún méjìlélógún lẹ́yìn náà. [5]
Ìyípadà Rọ́ṣíà ti 1917 jẹ́ ìpínyẹ ìdènà yìí.
Àpéjọ Berlin ṣe ìmúṣẹ àwọn ìfojúsùn wọ̀nyí, ní fífi ìdí àwọn ẹ̀tọ́ sí àwọn agbègbè tí ó kún fún àwọn ohun àmúṣọrọ̀ àti ìdásílẹ̀ àwọn ìlànà láti dènà ìforígbárí láàárín àwọn agbára Yúróòpù. Àwọn ìdíje ọrọ̀-ajé láàárín Britain àti France mú kí ìkánjú pọ̀ sí i láti dáàbò bo àwọn ìjọba ìṣàkóso ṣáájú kí àwọn ẹlẹ́yọrí-owó ṣẹ̀dá ní àwọn agbègbè pàtàkì bíi Àgbègbè Kóngò. Yúrọ́ọ̀bù ní ìṣẹ̀dálẹ̀ ìlọsíwájú tí ó mú kí wọ́n rí àwọn ọjà ní òkèèrè, tí ó mú kí àwọn ìjọba Áfíríkà di onípèsè àwọn ohun èlò ìdásílẹ̀ àti àwọn olùra àwọn ọjà Yúrọ́ọ̀bù. [6] [7]
Méje nínú àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́rìnlá tí ó ní aṣojú – Austria-Hungary, Russia, Denmark, Netherlands, Sweden-Norway, Ottoman Empire, àti United States – padà sílé láìní àwọn ohun-ìní ìjọba kankan ní Áfíríkà.
- ↑ Berlin Conference of 1884–1885
- ↑ Katzenellenbogen, S. (1996). "It didn't happen at Berlin: Politics, economics and ignorance in the setting of Africa's colonial boundaries.". African Boundaries: Barriers, Conduits and Opportunities. London: Pinter. pp. 21–34.
- ↑ Craven, M.. [free Between law and history: the Berlin Conference of 1884–1885 and the logic of free trade]. pp. 31–59. free.
- ↑ Crowe, S. E. (1942). The Berlin West African Conference, 1884–1885. London: Longmans Green.
- ↑ Paine, Jack; Qiu, Xiaoyan; Ricart-Huguet, Joan (2024). [free "Endogenous Colonial Borders: Precolonial States and Geography in the Partition of Africa"] (in en). American Political Science Review 119: 1–20. doi:10.1017/S0003055424000054. ISSN 0003-0554. free.
- ↑ Pakenham, Thomas (December 15, 1991) (in English). The Scramble for Africa. HarperCollins.
- ↑ Boahem, Adu A (September 1, 1989). African Perspectives on Colonialism. JohnsHopkinsPress.