Ajase-Ipo
Ajasse Ipo | |
|---|---|
Town | |
  Ajasse Ipo Location in Nigeria | |
| Coordinates: 8°16′0″N 4°48′0″E / 8.26667°N 4.80000°E | |
| Country |  Nigeria |
| State | Kwara State |
| LGA | Irepodun LGA |
| Government | |
| • Olupo of Ajasse-ipo | HRM, Oba Ismail Atoloye Alebiosu |
| Population | |
| • Ethnicity | Yoruba (Igbomina) |
| Time zone | UTC+1 (WAT) |
| Website | www.ajasseipo.webs.com |
Ajasse Ipo jẹ́ ìlú lára àwọn ìlú láéláé tí ó wà ní abẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ Ìrẹ́pọ̀ọ́dùn ní Ìpínlẹ̀ Kwara tí àwọn ìlú mìíràn bíi ìlú Ẹlẹ́yọkà, Àńbẹrí, Fálokùn àti Arárọ̀mí àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀l lọ tún wà lábẹ́ rẹ̀. Orúkọ Ọba ìlú Àjàṣẹ́ Ipò ni Olúpo tí Ọba Ismail Atoloye Alebiosu sì jẹ́ Olúpo tó wà lórí àpèrè ọlá báyìí.
Ibi tí Àjàṣẹ́ Ipò wà
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Ìbú ìlú Àjàṣẹ́ Ipò wà 8° 13' 60, nígbà tí òró rẹ̀ wà ní 4° 49' 0 gẹ́gẹ́ bí ó ti wà ní orí àtẹ ilẹ̀ àgbáyé. Ìlú náà ni àwọn ìkoríta tí ó pọ̀ tí wọ́n sì já sí àwọn ìlú mìíràn káàkiri ní ìpínlẹ̀ Kwara. Lára àwọn ìlú tí Àjàṣẹ́ Ìpo já sí ni ìlú Ìlọrin tí ó jẹ́ olú ìlú fún ìpínlẹ̀ Kwara, ìlú Omu-Aran, ìlú Offa tí ó fi mọ́ ìlú AÌgbaja.
Ojú ọjọ́ ibẹ̀
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Lásìkò ọ̀gbẹlẹ̀, ìlú Àjàṣṣẹ́ Ipò sábà ma ń gbóná riri fún ooru látàrí ọ̀dá òjò. Bí ó bá sì di àsìkò òjò náà ń ṣe ni òtútù òun ògìnìntìn ma ń mú pẹ̀lú.[1]
Àwọn ilé-ẹ̀kó tó wà níbẹ̀
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Lára àwọn ilé-ẹ̀kọ́ àgbà tó wà ní Àjàṣẹ́ Ipò ni:
- North South College of Health Technology, Ajasse Ipo
- International Vocational Technical and Entrepreneurship College, Ajaase-Ipo
- Institute of Basic and Advanced Educational Studies, Ajasse Ipo.
- Comprehensive High School Ajasse Ipo
- Girls Day Secondary school
- Baptist Primary School
- Community Primary School
- Banwo Nursery and primary school
- Banwo College
- Abiola Nursery and primary school
- Abiola Standard College
- Alade Nursery and primary school
- Alade College
Oríkì Olúpo
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Emi Ni omo Olupo alelu
Molentente momu joba
Motalala mo mu joye Ni moje
Eyan ti o ba se ori Olupo pele alowo, abimo, asowo ajere
Abode pade owo aba won naa omo aba won je
Aiyewa a toro bi omi owuro pon
Omi atoro pon ko toro bi omi iyaleta
Nijo ti Olupo N womo ti ko romo
Nijo naa lo wa omo lo si idi ogan
Nigbogbo won se n je Logan Logan l’Oyo Ipo
Olúpo àláelú
Ọmọ mo lé téńté jọba
Oriki
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Different compounds/families in Ajasse Ipo have different Oriki. Examples of oriki of the royal families of Ajasse ipo include:
ARIGANJOYE
Emi Ni omo Ariganjoye Baba Ronke
Kegbeyale Aremu
Oba lo dabayi, adijale Oba
Osupa Ajase, Baba Sumonu
Kosi eni ti kiwu, oko Iwaloye
Ajade ma tan ni ile Baba Yahaya
Alaburo bi eni leru Baba Aarinwoye
Timutimu ko wo inu abaa, oko Oguntomi
Omo Oniro dalagbe lohun
Odabiowo, oko Olujo.
OLUPO ONIRO [Ibrahim Ayinde]
Elewe ko jeun tan rara
Agbalagba ko tayo epe
Agba to fe ewe ni ew N fe
Agbenuke eni ti aba je ti aba mu, oun ni tobi loju eni
Aralagbe masa, Baba Abdulkadri (Ariganjoye)
Totun tosi lofin nawo, Baba Lawani (Arojojoye)
Ki ri alejo ko roju, Baba Asumowu
Ko si eni ti ki nawo fun Baba Buhari
Ti Gambari ba dele re yio fi ata panu
Ogbegbe ti gbo omo gesin
Owowo ti wo akiwi lewu
Oda yio dun fun Ajayi, oko Oderonke
Opa baba mo esin lese oko Ibijoju
Esin je ko, baba Ayinde N mi gbongan gbongan, baba Ayinde mai mi mo ko je ki esin Olayanju je oko Oba
Omo erin kole, oko oju si Igbo, efon kole oko oju si oja Oba
Oko konbi koko, oko to kankan
Onile okankan Baba Ibidere.
AJADO [Alebiosu]
Baba mi Ajado oloro
Abo bi ifa
Moso Ipo
Ebora oke odan
Ogbe agbala fohun okunrin
Agbogun lowo Baba Olaniran
Oroki Baba Magbagbe ola
Eyi tomi layo Baba Pela
Oba lomu l’Ajase, Oba biwapele
Ogbe ori iroko dajo egun Baba Oya
Alagbala a sa si Baba Ibrahim.
External links
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]- ↑ "Ajasse Ipo Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com (in Èdè Gẹ̀ẹ́sì). Retrieved 2023-09-30.