Ajogun

Nínú ẹ̀sìn ìgbàgbọ́ àwọn Yorùbá, Ajogun jẹ́ agbára ẹ̀mí búburú tàbí àwọn òrìṣà tí wọ́n máa ń dí ìgbésí ayé ọmọ ẹniyan lọ́wọ́ lore-kórè . Ajogun ni a rí gẹ́gẹ́ bí òdìkejì Oriṣa onínúure, tí wọ́n sì gbàgbọ́ pé wọ́n ń bá àwọn òrìṣà dáadáa jà nígbà gbogbo, lójúnà áti pa ìwọ́ntúnwọ́nsí àgbáyé mọ́ gẹ́gẹ́bi òkùkù àti ìmólè. Wọ́n jẹ́ igba (200) ní iye ^{[lower-alpha 1]} ṣùgbọ́n ẹ̀mí mẹ́jọ ló ń darí won, lèyí tí ẹ̀mí ikú, olórí gbogbo wọn. ^[1]

Ẹ̀kọ́ nípa Ìpilẹ̀ṣẹ̀ òrò

Ọ̀rọ̀ Yorùbá Ajogun wá láti inú àkọlé a-, ọ̀rọ̀-ìṣe jẹ ("láti jẹ") àti orúkọ ogun ("ogun"). Ó túmọ̀ sí "àwọn tí wọ́n ń jẹ ogun".

ìgbàgbọ́

Àwọn Yorùbá gbàgbọ́ pé ẹni tí ó bá rú òfin tàbí tí kò gbọ́ ìmọ̀ràn Ifá lè jẹ idi ti awọn Ajogun yio fi mon lépa ẹni. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọn kò ń sìn Ajogun, wọ́n lè pààlà fún wọn tàbí kí wọ́n tù wọ́n nínú nípa rírú ẹbọ tàbí sise àdúrà sí wọn nípasẹ̀ òrìṣà Eṣu . Ìkú, ni olórí Ajogun. Nínú ìtàn àròsọ Yorùbá ^{[lower-alpha 2]} Wọ́n máa ṣàpèjúwe gẹgẹbi jagunjagun tó jẹ́ ọ̀dọ́ tàbí àgbàlagbà tí ó ń gbé kùmò ńlá kiri tí o fi ń pa ènìyàn bí ó bá tí fí kàn wọ́n lara. Àwọn àtenudénu ìtàn wà tó sọ nípa bí àwọn ènìyàn àti àwọn òrìṣà ṣe mon ń sá fun, tàbí tí wọ́n ń gbìyànjú láti jẹ́ kí ó dá wọn sí. Gẹ́gẹ́ bí Odu Ifa ti sọ, Eṣu kò lè ṣẹ́gun Iku pàápàá, ṣùgbọ́n ó tàn án jẹ nípasẹ̀ òrìṣà Ọrunmila .

Àkójọ àwọn Ajogun

Iku - Ẹ̀mí ikú. A kà á sí orí Ajogun.
Arun - Ẹ̀mí àìsàn àti àìsàn.
Ẹgba - Ẹ̀mí ìpalára àti àìlera.
Epe - Ẹ̀mí ègún.
Ẹ̀ṣẹ̀ - Ẹ̀mí ọgbẹ́ àti ìpọ́njú.
Ẹwọn - Ẹmi ti ẹwọn / igbekun.
Ofo - Ẹmi pipadanu ati iparun ohun-ini.
Ọran - Ẹ̀mí ìjà àti ìṣòro.

Tún wo

Àwọn Àkíyèsí

↑ Due to inconsistencies in oral tradition, this number varies.
↑ Iku is considered a metaphysical personification and can be described as a male, female or genderless entity.

Àwọn ìtọ́kasí

↑ Ogunnaike, Oludamini (26 October 2020) (in en). Deep Knowledge: Ways of Knowing in Sufism and Ifa, Two West African Intellectual Traditions. Penn State Press. ISBN 978-0-271-08763-4. https://books.google.com/books?id=FJ6YEAAAQBAJ&dq=ajogun&pg=PA212. Retrieved 26 February 2026.

[1] Due to inconsistencies in oral tradition, this number varies.

[3] Iku is considered a metaphysical personification and can be described as a male, female or genderless entity.

[2] Ogunnaike, Oludamini (26 October 2020) (in en). Deep Knowledge: Ways of Knowing in Sufism and Ifa, Two West African Intellectual Traditions. Penn State Press. ISBN 978-0-271-08763-4. https://books.google.com/books?id=FJ6YEAAAQBAJ&dq=ajogun&pg=PA212. Retrieved 26 February 2026.

[lower-alpha 1]

[1]

[lower-alpha 2]