Awoshie

Awoshie
Awoshie
Country	Ghana
Region	Greater Accra Region

Awoshie jẹ́ ìlú ti o wà ní aringbungbun Ga ati agbègbè Àríwá Ablekuma ^[1] ^[2] ti agbègbè Greater Accra ti Ghana . ^[3]

Ìṣèlú

Awoshie wà ní agbègbè méjì ọtọọtọ, iyẹn : agbègbè Anyaa-sowutuom àti agbègbè Àríwá Ablekuma tí Amòfin Dickson Adomako Kissi Jo Olórí ibẹ̀^[4] àti Amòfin Sheila Bartels lẹsẹsẹ, àwọn méjèèjì jẹ ọmọ ẹgbẹ ti New Patriotic Party . Odo Lafa ni o dá agbegbe náà . Oloye Awoshie/ Lafa ni Nii Kwatekwei I Awoshie Lafa Mantse àti olorì rẹ̀ Naa Afie Tawiah Awoshie/Lafa Manye

Nínú aṣa, pupọ̀ jùlọ nínú awọn ilẹ ti Awoshie wa labẹ Awọn Igbẹ idile Gbawe Kwatei . ^[5]

Ẹ̀kọ́

Awoshie ní àwọn ilé-iṣẹ́ Ìpìlẹ̀ àti Atẹle méjèèjì. Àwọn ilé-iṣẹ́ wọnyí jẹ́ ti ìjọba àti ohun-ìní aládani. Ohùn àkíyèsí láàrin wọn ni o wa :

Ile-iwe giga Odorgonnor ^[6] (Ìjọba ni ohun ìní)

Aposteli Sarfo School of Arts and Sciences (ohun-ìní aládani)

Edge Hill Senior High School l.(ikọkọ) ^[7] ^[8]

Ilé-ìwé giga Pank . ^[9]

Ìlera

Ilé-ìwòsàn Amoah àti Ile-iwosan Mary- Lucy ti o wà ni Awoshie ati ibùdó ìkẹyìn Awoshie lẹsẹsẹ jẹ àwọn ilé-ìwòsàn ti o wà ní Awoshie. Ilé-ìwòsàn kan wà labẹ kíkọ́ ni Adaa maame . Àwọn ilé ìwòsàn ti o ni ikọkọ míìràn wà àti àwọn ilé aláboyún.

Ètò ọrọ̀ ajé

Awoshie jẹ́ ìlú ti o kunju pẹ̀lú ọpọlọpọ ènìyàn ni o pẹ yálà láti rà tàbí tà. Àwọn òpópó-ònà wà pẹ̀lu ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn isẹpo oúnjẹ pẹ̀lú waakye àti iresi jẹ èyítí o wọpọ jùlọ lakoko ọjọ. Àwọn alẹ wà láàyè pẹlú orin láti oríṣiríṣi àwọn ọgọ, àwọn ile-ọti, ati bẹbẹ lọ. Ohun àkíyèsí láàrin àwọn wọnyí ni Pinkberry, Chicken Man, Pizza Man ati Park & pork, ti o wà ni Mangoase. Abrantie jẹ́ ìdúró ọkọ akero olókìkí níbití ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ifi mímú gẹgẹbi Nana Ama Spot, Ultimate Point Bar, àti àwọn oníṣòwò kekere-mart ṣiṣẹ lojoojumọ.

Awoshie jẹ́ agbègbè ibùgbé pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn obìnrin ti n ṣe ìṣòwò ni ọ̀nà kan tàbí èkejì. Ni àsọyé, ọjọ kan ní Awoshie bẹ̀rẹ̀ ní ago mẹrin òwúrọ̀ nígbàtí àwọn obìnrin ọja ba lọ kúrò ni ilè wọn si ẹba òpópó-ònà láti darapọ̀ mọ́ àwọn ọkọ akero ti o lọ si ààrin ìlú Accra. Díẹ nínú àwọn ọkọ akero ti n lọ si àwọn ọja míìràn bíi Kasoa, àwọn ọja Madina ati bẹbẹ lọ. Àwọn Ọkùnrin, ni ìdá keji, nigbagbogbo ngbaradi lati wakọ àwọn obìnrin ọja lọ si ìlú ni àyíká àkókò yíì. Bi ọjọ ṣe n dàgbà ti a si ti gbé àwọn obìnrin ọja lọ si ibi ti wọn nlọ, ọna náà hàn gbángba fún àwọn míìràn bíi àwọn onijaja, àwọn aṣojú owó alágbèéká, àwọn olùtajà oúnjẹ, àwọn ọmọ ilé-ìwé, àwọn agbẹja, àti bẹbẹ lọ.

Awọn itọkasi

[1] ttp://www2.statsghana.gov.gh/docfiles/2010_District_Report/Greater%20Accra/GA%20CENTRAL.pdf

[2] ttps://www.graphic.com.gh/news/politics/ablekuma-north-mp-cuts-sod-for-clinic.html

[3] ttps://citinewsroom.com/2021/05/load-shedding-time-table-released-for-other-parts-of-accra/

[4] ttps://www.parliament.gh/mps?az/%5B%5D

[5] ttps://rightsandresources.org/wp-content/uploads/2017/12/RRI-LPI-African-Land-Commissions-Workshop-Report_EN.pdf

[6] ttps://www.graphic.com.gh/features/features/odorgonno-77-a-peep-into-its-success.html

[Scho-7] ttps://web.archive.org/web/20170801035651/http://www.centralregion.gov.gh/index.php?option=com_content&view=article&id=34&Itemid=57

[MORESCHO-8] ttp://www.modernghana.com/GhanaHome/regions/schools.asp?menu_id=6&sub_menu_id=310&gender=&s=a

[allschool-9] ttp://www.ghanaschoolsnet.com/page/list-of-senior-secondary

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]