Jump to content

Bukayo saka

Lát'ọwọ́ Wikipedia, ìwé ìmọ̀ ọ̀fẹ́

Short description|English footballer (born 2001)}}

Bukayo Saka
Bukayo Saka England v Panama 27 June 26-108 (cropped).jpg
Saka with England in 2026
Personal information
Ọjọ́ ìbí5 Oṣù Kẹ̀sán 2001 (2001-09-05) (ọmọ ọdún 25)
Ibi ọjọ́ibíEaling, London, England
Ìga5 feet 10 inches (1.78 m)[1]
Playing positionRight winger[2]
Club information
Current clubArsenal
Number7
Youth career
Watford
2008–2018Arsenal
Senior career*
YearsTeamApps†(Gls)†
2018–Arsenal226(60)
National team‡
2016–2017England U166(1)
2017–2018England U179(1)
2018England U185(1)
2018–2019England U1910(4)
2020England U211(0)
2020–England56(17)
* Senior club appearances and goals counted for the domestic league only and correct as of 22:14, 18 May 2026 (UTC).

† Appearances (Goals).

‡ National team caps and goals correct as of 23:10, 18 July 2026 (UTC)

Bukayo Ayoyinka Temidayo Moses Saka[note 1] ((Wọn bi i ni ọjọ́ karùn-ún oṣù Kẹsan ọdún 2001) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù ọjọ́gbọ́n ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù apá ọ̀tún (right winger) fún ẹgbẹ́ Arsenal àti ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì. Saka ti lo gbogbo àkókò iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù ẹgbẹ́ àkọ́kọ́ pẹ̀lú Arsenal, níbi tí ó ti gba ife ẹ̀yẹ Premier League, FA Cup, àti FA Community Shield lẹ́ẹ̀mejì, tí ó sì ti ń di ọ̀kan lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù tí ó ní ipa pàtàkì jùlọ ní Arsenal.[1] Lẹ́yìn àwọn àsìkò eré (seasons) ti 2020–21 àti 2021–22, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí Agbábọ́ọ̀lù tó tayọ jùlọ ní Arsenal fún àsìkò náà. Saka ṣojú ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní onírúurú ìpele àwọn ọ̀dọ́ kí ó tó bẹ̀rẹ̀ sí ní gbá bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ àwọn àgbàlagbà ní oṣù Kẹwàá ọdún 2020. Ó wà lára ​​àwọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Gẹ̀ẹ́sì fún ìdíje UEFA Euro 2020 àti UEFA Euro 2024, níbi tí Gẹ̀ẹ́sì ti parí gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó gba ipò kejì, àti fún ìdíje FIFA World Cup ti ọdún 2022 àti ti ọdún 2026, níbi tí wọ́n ti gba ipò kẹta nínú ìdíje tó kẹ́yìn yẹn.

Ìgbà èwe àti ètò-ẹ̀kọ́

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

A bí Bukayo Ayoyinka Temidayo Moses Saka[1] ní ọjọ́ karùn-ún oṣù Kẹsàn-án ọdún 2001[2] ní Ealing, London, sí àwọn òbí ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà tí wọ́n jẹ́ ọmọ ẹ̀yà Yorùbá, Adenike àti Yomi Saka[3][4]; òun ni àbúrò nínú àwọn ọmọ méjì. Àwọn òbí rẹ̀ kó láti Nàìjíríà wá sí London fún ìdí ti ọ̀rọ̀-ajé.[5] Ó lọ sí ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Edward Betham Church of England[6] kí ó tó lọ sí ilé-ìwé girama Greenford High School[7], níbi tí ó ti ṣe dáadáa gan-an nínú àwọn àyẹ̀wò GCSE rẹ̀, tí ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ 'A*' mẹ́rin àti 'A' mẹ́ta.[8] Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan, Saka sọ nípa ipa pàtàkì tí bàbá rẹ̀, Yomi, kó nínú iṣẹ́ bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá rẹ̀: "Ó jẹ́ ẹni tí ó ń fún mi ní ìwúrí gidigidi. Láti ìgbà tí mo ti wà ní kékeré, ó máa ń jẹ́ kí n ní ìwà tútù, kí n sì jẹ́ ẹni tí ó ní ìrẹ̀lẹ̀."[9] Kí ó tó dara pọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá ti Arsenal (academy), Saka máa ń gba bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ àwọn ọ̀dọ́ ní agbègbè rẹ̀ tí a ń pè ní Greenford Celtic, níbi tí ó ti kópa nínú eré kan lòdì sí ẹgbẹ́ agbègbè ti Michael Olise.[10]

Iṣẹ́ ní ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Lẹ́yìn tí ó ti kọ́kọ́ gbá bọ́ọ̀lù fún àwọn ẹgbẹ́ ọ̀dọ́ Watford,[1] Saka dara pọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ bọ́ọ̀lù Hale End ti Arsenal[2] nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún méje.[3] Ní ọdún 2020, olùkọ́ni ẹgbẹ́ ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún (U16) ti Arsenal, Trevor Bumstead, sọ pé: "Bukayo máa ń yàtọ̀ sí àwọn yòókù nínú àwọn ẹgbẹ́ ọ̀dọ́. Ó ní agbára àgbàyanu láti ṣe àwọn ìpinnu tó tọ́. Ó mọ ìgbà tí ó yẹ kí ó kọjá àwọn agbábọ́ọ̀lù mìíràn àti ìgbà tí ó yẹ kí ó gbé bọ́ọ̀lù fún ẹlòmíràn, pẹ̀lú níní agbára ara tó dára gan-an àti ìwà rere."[4] Nígbà tí ó pé ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógún, Saka fọwọ́ sí àdéhùn gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù ọ̀jọ̀gbọ́n pẹ̀lú Arsenal, wọ́n sì gbé e lọ sí ẹgbẹ́ àwọn ọmọ ọdún mẹ́tàlélógún (U23).[2] Ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kọkànlá ọdún 2018, Saka ṣe ìṣàfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ fún ẹgbẹ́ àgbà ti Arsenal nínú ìdíje UEFA Europa League lòdì sí Vorskla Poltava; ó wọlé gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó rọ́pò Aaron Ramsey ní ìṣẹ́jú kẹtàdínlọ́gọ́rin.[5] Ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kejìlá, Saka ṣe ìṣàfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ ní pápá-ìṣeré ilé wọn fún Arsenal nínú ìdíje Europa League lòdì sí Qarabağ.[6] Ní ọjọ́ kìíní oṣù kìíní ọdún 2019, Saka ṣe ìṣàfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ ní Premier League nínú ìṣẹ́gun 4–1 lòdì sí Fulham lẹ́yìn tí ó rọ́pò Alex Iwobi ní ìṣẹ́jú kẹtàlélọ́gọ́rin.[7] Ó di agbábọ́ọ̀lù àkọ́kọ́ tí a bí ní ọdún 2001 láti kópa nínú ìdíje Premier League.[8] Ó wà lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù tí wọ́n lè rọ́pò àwọn tó wà ní pápá ṣùgbọ́n tí wọn kò lò wọ́n nínú ìdíje ìparí UEFA Europa League ti ọdún 2019, níbi tí Chelsea ti ṣẹ́gun Arsenal pẹ̀lú àmì-ayò 4–1 ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún; ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ fún ẹgbẹ́ tí ó wà ní ipò kejì.[9]

2019–2020: Breakthrough and FA Cup win

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Saka gba ami-ayò akọkọ rẹ wọle ni ọjọ́ kọkandinlogun Oṣù Kẹsan, nígbà tí ó fi ọgbọ́n ta bọ́ọ̀lù láti ọ̀nà jíjìn sínú igun àwọ̀n nígbà tí wọ́n ń gbá bọ́ọ̀lù pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ Germany, Eintracht Frankfurt, nínú ìdíje Europa League. Ó parí eré náà pẹ̀lú àwọn àǹfààní méjì tí ó pèsè fún àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ láti gba ami-ayò wọle, nínú ìṣẹ́gun 3–0.[1] Wọ́n san èrè fún Saka fún ipa rẹ̀ ní Germany nípa fífún un ní àǹfààní láti bẹ̀rẹ̀ eré Premier League fún ìgbà àkọ́kọ́, nínú ìṣẹ́gun 3–2 lórí Aston Villa ní ilé wọn. Lẹ́yìn náà, ó pèsè bọ́ọ̀lù fún Pierre-Emerick Aubameyang láti gba ami-ayò dọ́gba fún Arsenal nínú eré tí ó parí sí 1–1 ní Old Trafford lòdì sí Manchester United.[2] Lẹ́yìn tí Sead Kolašinac àti Kieran Tierney fara pa, Saka bẹ̀rẹ̀ sí ní fi ara rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó máa ń kópa déédéé nínú ẹgbẹ́ àkọ́kọ́ ti Arsenal ní ipò olùgbèjà apá òsì (left-back). Ní ​​ọjọ́ kẹtadinlọgbọn Oṣù Kínní ọdún 2020, ó gba ami-ayò àkọ́kọ́ wọle nínú ìṣẹ́gun 2–1 tí Arsenal ní lórí AFC Bournemouth ní ìpele kẹrin ìdíje FA Cup, lẹ́yìn tí ó parí ìgbésẹ̀ tí ó ní ìyípadà bọ́ọ̀lù láàrin àwọn agbábọ́ọ̀lù ní ìgbà mẹ́rìndínlógún ó lé mẹ́fà (22 passes). Ó tún pèsè bọ́ọ̀lù fún ami-ayò kejì, èyí tí Eddie Nketiah gbà wọle. BBC Sport yan ami-ayò náà gẹ́gẹ́ bí èyí tí ó dára jùlọ ní ìpele yẹn.[3] Lẹ́yìn ìsinmi ọ̀sẹ̀ méjì láàrin àsìkò ìdíje, Saka padà sí pápá ní eré lòdì sí Newcastle United ní ilé wọn, ó sì pèsè bọ́ọ̀lù fún ami-ayò tí Nicolas Pépé gbà wọle.[4] Lẹ́yìn náà, ó pèsè bọ́ọ̀lù fún Alexandre Lacazette, èyí tí ó jẹ́ ìgbà kẹsàn-án tí ó ṣe bẹ́ẹ̀ nínú àsìkò náà, nínú ìṣẹ́gun 1–0 lórí Olympiacos ní ìta gbangba nínú ìdíje Europa League.[5] Ó wá dé iye ìgbà mẹ́wàá tí ó ti pèsè bọ́ọ̀lù fún àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ láti gba ami-ayò wọle nínú àsìkò náà, lẹ́yìn tí ó gbé bọ́ọ̀lù wá fún Nketiah nínú ìṣẹ́gun 3–2 tí ó dùn mọ́ni láti wò lòdì sí Everton ní ilé wọn.[6] Ní ọjọ́ kìíní Oṣù Keje ọdún 2020, Saka fọwọ́ sí àdéhùn tuntun tí yóò pẹ́ pẹ̀lú Arsenal.[7] Olùkọ́ni àgbà Mikel Arteta yin Saka, ó sì sọ pé: "Mo rò pé ó dúró fún gbogbo àwọn ìlànà tí ẹgbẹ́ Ó wà lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù tí wọ́n lè rọ́pò ẹlòmíràn ṣùgbọ́n tí wọn kò lò nígbà tí Arsenal ṣẹ́gun Chelsea pẹ̀lú àmì-ayò 2–1 láti gba ife-ẹ̀yẹ FA Cup wọn kẹràndínlógún.[10] Ó gba ipò kẹta nínú ìdìbò fún àmì-ẹ̀yẹ agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní Arsenal fún àsìkò eré 2019–20.[11]

2020–2022: Back-to-back Arsenal Player of the Season

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Ni ọjọ́ kọkandinlọgbọn Oṣù Kẹjọ ọdún 2020, Saka wà nínú àwọn agbábọ́ọ̀lù tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ eré FA Community Shield ti ọdún 2020, ó sì ṣe ìrànlọ́wọ́ fún Pierre-Emerick Aubameyang láti gba góòlù. Nínú eré náà, Arsenal (tí ó gba ife ẹ̀yẹ FA Cup ti ọdún 2019–20) borí Liverpool (tí ó jẹ́ aṣáájú Premier League) nípasẹ̀ ìyọrísí 5–4 nínú ìta-bọ́ọ̀lù-ìjìyà (penalty shootout), lẹ́yìn tí eré náà parí pẹ̀lú àmì-ayò 1–1 lẹ́yìn ìṣẹ́jú 90.[1] Saka bẹ̀rẹ̀ sí ní gba góòlù fún àsìkò eré ọdún 2020–21 ní ọjọ́ kẹrin Oṣù Kẹwàá, nígbà tí ó gba góòlù kan nínú ìṣẹ́gun 2–1 lórí Sheffield United ní pápá ìṣeré Emirates Stadium.[2] Ní ọjọ́ kẹjọ Oṣù Kọkànlá, Saka fi bọ́ọ̀lù sínú àwọ̀n ara rẹ̀ (own goal) nígbà tí ó ń gbìyànjú láti dá bọ́ọ̀lù tí Matt Targett gbé wọlé dúró; èyí wáyé nínú eré tí wọ́n pàdánù 3–0 nílé lọ́wọ́ Aston Villa.[3] Ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n Oṣù Kejìlá ọdún 2020, Saka gba góòlù kan nínú eré Premier League rẹ̀ kejìdínlógójì (40th) fún Arsenal, nígbà tí wọ́n borí Chelsea pẹ̀lú àmì-ayò 3–1 nílé.[4] Nítorí bí ó ṣe ṣe dáadáa nínú eré ní Oṣù Kejìlá ọdún 2020, wọ́n dìbò yàn án gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní Arsenal fún oṣù yẹn.[5] Wọ́n tún dìbò yàn án gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní oṣù ní Oṣù Kínní ọdún 2021, lẹ́yìn tí ó ti gba góòlù mẹ́ta, ó sì ṣe ìrànlọ́wọ́ fún góòlù kan. Góòlù tí ó gbà sí àwọ̀n West Bromwich Albion gba ipò kejì nínú ìdìbò fún góòlù tó dára jùlọ ní Arsenal fún oṣù yẹn.[6][7] Wọ́n yan Saka gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní oṣù fún ìgbà kẹta ní Oṣù Kejì, lẹ́yìn tí ó kópa nínú góòlù kan àti ìrànlọ́wọ́ fún góòlù méjì.[8] Ní ọjọ́ kẹfà Oṣù Kẹta ọdún 2021, Saka kópa nínú eré Premier League rẹ̀ àádọ́ta (50th) fún Arsenal nígbà tí wọ́n parí eré pẹ̀lú àmì-ayò 1–1 nílé ẹlòmíràn (lọ́wọ́ Burnley); òun ni agbábọ́ọ̀lù kejì tó kéré jùlọ ní ìtàn ẹgbẹ́ náà láti dé ipò pàtàkì yìí.[9] Ní ọjọ́ kẹèdógún Oṣù Kẹrin, Saka gba góòlù kan, ó sì ran Arsenal lọ́wọ́ láti borí Sl Wọ́n tún fi orúkọ rẹ̀ sínú àtòjọ àwọn agbábọ́ọ̀lù ọ̀dọ́ tí wọ́n lè gba àmì-ẹ̀yẹ 'PFA Young Player of the Season', èyí tí Phil Foden ti ẹgbẹ́ Manchester City parí rẹ̀ ní gbígba nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín.[13] Saka gba góòlù àkọ́kọ́ rẹ̀ fún àsìkò eré tuntun náà nígbà tí wọ́n ṣẹ́gun West Bromwich Albion pẹ̀lú àbájáde 6–0 ní ìpele kejì ìdíje EFL Cup ní pápá-ìṣeré The Hawthorns ní òpin oṣù Kẹjọ.[14] Ó gba góòlù àkọ́kọ́ rẹ̀ nínú ìdíje Premier League fún àsìkò náà ní oṣù Kẹsàn-án lòdì sí Tottenham Hotspur ní pápá-ìṣeré Emirates Stadium, ó sì tún ṣe ìrànlọ́wọ́ fún góòlù Emile Smith Rowe nínú ìṣẹ́gun 3–1 náà.[15] Ní ọjọ́ 30 oṣù Kẹwàá, Saka ṣe eré rẹ̀ kẹ́ràndínlógún-lé-ní-ọgọ́rùn-ún (100th appearance) fún Arsenal, ó sì fi ìṣẹ̀lẹ̀ náà hàn nípa ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ fún góòlù kan nínú ìṣẹ́gun 2–0 tí wọ́n ní ní ilé Leicester City.[16] Ní ọjọ́ 26 oṣù Kejìlá, Saka gba góòlù méjì nínú eré kan (brace) fún ìgbà àkọ́kọ́ bí Arsenal ṣe ṣẹ́gun Norwich City pẹ̀lú àbájáde 5–0 ní pápá-ìṣeré Carrow Road. Nípa ṣíṣe èyí, Saka di agbábọ́ọ̀lù kejì tí ó kéré jùlọ ní ọjọ́-orí, lẹ́yìn Nicolas Anelka, láti gba góòlù mẹ́wàá nínú ìdíje Premier League fún Arsenal.[17]


Ni ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù Kẹta ọdún 2022, Saka gba góòlù ẹlẹ́gbẹ̀rún méjì (2000th) ti ẹgbẹ́ Arsenal nínú ìtàn Premier League, nígbà tí ẹgbẹ́ Gunners ṣẹ́gun Aston Villa pẹ̀lú àmì-ayò kan sí odo (1–0) ní pápá-ìṣeré Villa Park.[1] Nítorí iṣẹ́ ribiribi tó ṣe ní oṣù Kẹta ọdún 2022, èyí tí ó ní nínú gbígba góòlù méjì àti fífún ẹlòmíràn ní àǹfààní láti gba góòlù (assist), wọ́n yan Saka fún àmì-ẹ̀yẹ agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní oṣù náà ní Premier League.[2] Ó gba góòlù kẹwàá rẹ̀ nínú Premier League fún àsìkò ìdíje náà (èyí tí ó jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ nínú iṣẹ́-ìṣeré rẹ̀) ní ọjọ́ ogún oṣù Kẹrin, nínú ìṣẹ́gun 4–2 tí wọ́n ṣe ní ilé Chelsea.[3] Arsenal parí ìdíje Premier League ní ipò karùn-ún, wọn kò sì lè péye fún ìdíje UEFA Champions League fún àsìkò ìdíje tó tẹ̀lé e.[4] Lẹ́yìn tí ó parí àsìkò ìdíje náà gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tí ó gba góòlù púpọ̀ jùlọ fún ẹgbẹ́ náà, wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní àsìkò ìdíje Premier League, agbábọ́ọ̀lù ọ̀dọ́ tó dára jùlọ ní àsìkò ìdíje Premier League, àti agbábọ́ọ̀lù ọ̀dọ́ tó dára jùlọ ní ọdún láti ọ̀dọ̀ PFA.[5][6][7] Wọ́n yan Saka gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù Arsenal tó dára jùlọ ní àsìkò ìdíje náà fún ìgbà kejì títẹ̀lé e, èyí sì sọ ọ́ di ẹni àkọ́kọ́ láti tún gba àmì-ẹ̀yẹ náà lẹ́yìn tí Thierry Henry ti gbà á ní ọdún 2003 àti 2004.[8][4]

2022–2026: Title challengers and eventual Champions

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Saka with Arsenal in 2023

Saka kó ipa pàtàkì fún Arsenal ní àsìkò ìdíje ti ọdún 2022–23, níbi tí ó ti gba àwọn góòlù pàtàkì tí ó sì ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ láti gba góòlù, nígbà tí Arsenal ń lépa láti gba ife-ẹ̀yẹ Premier League àkọ́kọ́ wọn láti ọdún 2022–23.[1] Ní ọjọ́ 20 Oṣù Kẹjọ ọdún 2022, ó kópa nínú eré Premier League rẹ̀ ti ọgọ́rùn-ún (100) nígbà tí wọ́n ṣẹ́gun Bournemouth pẹ̀lú àbájáde 3–0; èyí sì sọ ọ́ di agbábọ́ọ̀lù Arsenal kejì tí ó kéré jùlọ ní ọjọ́-orí láti dé ipò yẹn.[2] Ó gba góòlù àkọ́kọ́ rẹ̀ fún àsìkò ìdíje náà nígbà tí wọ́n pàdánù eré kan pẹ̀lú àbájáde 3–1 lọ́wọ́ Manchester United ní ọjọ́ 4 Oṣù Kẹsàn-án.[3] Nínú eré Premier League tí ó tẹ̀lé e ní ọjọ́ 18 Oṣù Kẹsàn-án, Saka ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀, William Saliba àti Fábio Vieira, láti gba góòlù méjì nígbà tí wọ́n ṣẹ́gun Brentford pẹ̀lú àbájáde 3–0 ní ilé wọn; àbájáde yìí sì gbé Arsenal sí ipò kìíní lórí tábìlì ìdíje náà.[4] Ní Oṣù Kẹwàá, Saka gba góòlù nínú àwọn eré mẹ́ta tí ó tẹ̀lé ara wọn fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú iṣẹ́-ìgbé-ayé rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù; ó gba góòlù méjì lòdì sí Liverpool ní ọjọ́ 9 Oṣù Kẹwàá, ó sì tún gba góòlù lòdì sí Bodø/Glimt nínú ìdíje Europa League àti Leeds United nínú ìdíje Premier League ní ọjọ́ 13 àti 16 Oṣù Kẹwàá.[5][6][7] Ní ọjọ́ 26 Oṣù Kejìlá ọdún 2022, Saka gba góòlù tí ó mú kí àbájáde eré náà dọ́gba (equaliser) fún Arsenal nínú eré àkọ́kọ́ wọn lẹ́yìn ìparí ìdíje World Cup, níbi tí wọ́n ti ṣẹ́gun West Ham United pẹ̀lú àbájáde 3–1. Ó tún gba góòlù mìíràn nínú eré tí ó tẹ̀lé e lòdì sí Brighton & Hove Albion, níbi tí wọ́n ti ṣẹ́gun wọn pẹ̀lú àbájáde 4–2 ní ilé wọn.[8][9] Ní ọjọ́ 15 Oṣù Kínní ọdún 2023, Saka ṣe ìrànlọ́wọ́ fún Martin Ødegaard láti gba góòlù lòdì sí Tottenham Hotspur, èyí sì jẹ́ kí Arsenal ṣẹ́gun nínú eré líìgì kan ní ilé àwọn abanidije wọn fún ìgbà àkọ́kọ́ láti ọdún 2014.[10][11] Ní ọ̀sẹ̀ kan lẹ́yìn náà, ní ọjọ́ 22 Oṣù Kínní, Saka gba góòlù láti ọ̀nà jíjìn nínú eré tí wọ́n fi 3–2 ṣẹ́gun Manchester United ní ilé wọn.[12] Wọ́n yan


Ni ọjọ́ kẹtàlá oṣù Kẹta ọdún 2023, Saka gba àmì-ẹ̀yẹ Agbábọ́ọ̀lu Ọ̀dọ́kùnrin Tó Tayọ Jùlọ ní London Football Awards ti ọdún 2023.[1][2] Lẹ́yìn náà, ó gba àmì-ẹ̀yẹ Agbábọ́ọ̀lu Premier League Tó Tayọ Jùlọ fún oṣù Kẹta ọdún 2023.[3] Ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Karùn-ún, Saka fọwọ́ sí àdéhùn pípẹ́ pẹ̀lú ẹgbẹ́ Arsenal, èyí tí yóò jẹ́ kí ó wà pẹ̀lú ẹgbẹ́ náà títí di ọdún 2027.[4][5] Ní òpin àsìkò ìdíje náà, wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ Agbábọ́ọ̀lu Premier League Tó Tayọ Jùlọ fún Àsìkò Ìdíje náà, Agbábọ́ọ̀lu Ọ̀dọ́kùnrin Premier League Tó Tayọ Jùlọ fún Àsìkò Ìdíje náà, àti àmì-ẹ̀yẹ Agbábọ́ọ̀lu FWA Tó Tayọ Jùlọ fún Ọdún náà.[6][7][8] Wọ́n yan Saka gẹ́gẹ́ bí Agbábọ́ọ̀lu Ọ̀dọ́kùnrin PFA Tó Tayọ Jùlọ fún àsìkò ìdíje ọdún 2022–23.[9] Ní ọjọ́ kejìlá oṣù Kẹjọ ọdún 2023, góòlù tí Saka gbá ran ẹgbẹ́ náà lọ́wọ́ láti borí Nottingham Forest pẹ̀lú àbájáde 2–1 nínú eré àkọ́kọ́ Arsenal fún àsìkò ìdíje ọdún 2023–24.[10] Ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹjọ, Saka kópa nínú eré Premier League fún Arsenal nígbà kẹtàlélọ́gọ́rin (83) léra-léra lòdì sí Fulham, èyí tí ó jẹ́ àkọsílẹ̀ tuntun fún ẹgbẹ́ náà.[11] Ní ọjọ́ ogún oṣù Kẹsàn-án, ó gbá góòlù àkọ́kọ́ rẹ̀ nínú ìdíje Champions League, ó sì tún ṣe ìrànlọ́wọ́ fún góòlù mìíràn nínú ìṣẹ́gun 4–0 lórí PSV nígbà àkọ́kọ́ tí ó kópa nínú ìdíje náà.[12] Ní ọjọ́ kẹjọ-lé-lógún oṣù Kẹwàá, Saka ṣe olórí ẹgbẹ́ Arsenal (captain) fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú ìṣẹ́gun 5–0 ní ilé wọn lòdì sí Sheffield United.[13] Ó kópa nínú eré fún ẹgbẹ́ náà nígbà igba (200) ní ọjọ́ karùn-ún oṣù Kejìlá ọdún 2023 nínú ìṣẹ́gun 4–3 lórí Luton Town ní Kenilworth Road, èyí sì sọ ọ́ di agbábọ́ọ̀lu Arsenal kẹrin tí ó kéré jùlọ ní ọjọ́-orí láti dé ipò pàtàkì yìí.[14][15] Ní ọjọ́ kọkànlá oṣù Kejì ọdún 2024, Saka kọjá àpapọ̀ góòlù àádọ́ta (50) fún Arsenal pẹ̀lú gbígbá góòlù méjì nínú ìṣẹ́gun 6–0 lórí West Ham ní ìta gbangba (ní ilé Ni ọjọ́ kẹrin oṣù Kẹwa ọdún 2025, Saka ṣe eré Premier League rẹ̀ ti igba-mejì-lé-ní-ọgọ́rùn-ún (200th) fún Arsenal nínú ìṣẹ́gun 2–0 lórí West Ham United, níbi tí ó ti gba bọ́ọ̀lù ìjìyà (penalty) wọlé — èyí tí í ṣe góòlù líìgì rẹ̀ ti àádọ́ta-lé-márùn-ún (55th) àti ìgbà tí ó kópa nínú góòlù (gẹ́gẹ́ bí olùgbà-bọ́ọ̀lù-tí-ó-fún-ẹlòmíràn-ní-àǹfààní-láti-gba-wọlé tàbí ẹni-tí-ó-gba-wọlé-fúnra-rẹ̀) fún ẹgbẹ́ náà ní ìdíje náà fún ìgbà ọgọ́rùn-ún (100th).[17] Ni ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù Kejì ọdún 2026, ó fọwọ́ sí àdéhùn tuntun tí yóò pẹ́ pẹ̀lú ẹgbẹ́ náà, èyí tí a gbọ́ pé yóò wà títí di ọdún 2031.[18][19] Ni ọjọ́ kẹrin oṣù Kẹta ọdún 2026, ó ṣe eré rẹ̀ ti ọgọ́rùn-ún-mẹ́ta (300th) fún Arsenal, níbi tí ó ti gba góòlù tí ó mú ìṣẹ́gun wá nínú eré tí wọ́n fi 1–0 ṣẹ́gun Brighton & Hove Albion ní ilé àwọn alátakò wọn.[20][21] Ní àsìkò kan ní ọdún náà, ní ọjọ́ karùn-ún oṣù Karùn-ún, ó gba góòlù kan nínú ìṣẹ́gun 1–0 lórí Atlético Madrid ní eré kejì ti ìpele ààbọ̀-ìparí (semi-final) nínú ìdíje Champions League; èyí sì fún ẹgbẹ́ rẹ̀ ní àǹfààní láti dé ìpele ìparí (final) fún ìgbà àkọ́kọ́ láàrin ogún ọdún, lẹ́yìn tí wọ́n fi àpapọ̀ àmì-ayò 2–1 borí.[22] Ní ọ̀sẹ̀ díẹ̀ lẹ́yìn náà, ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Karùn-ún, ó ṣe ìrànlọ́wọ́ (assist) fún góòlù líìgì rẹ̀ ti àádọ́ta (50th) láti inú bọ́ọ̀lù igun (corner) nínú ìṣẹ́gun 1–0 lórí Burnley; ó sì di agbábọ́ọ̀lù kẹta nínú ìtàn ẹgbẹ́ náà láti dé irú ipò bẹ́ẹ̀ nínú gbígba góòlù àti ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ fún góòlù, lẹ́yìn Thierry Henry àti Dennis Bergkamp.[23] Ní ọjọ́ tí ó tẹ̀lé e, Saka gba ife-ẹ̀yẹ Premier League àkọ́kọ́ rẹ̀ lẹ́yìn tí Manchester City kùnà láti borí Bournemouth, èyí sì fún Arsenal ní ife-ẹ̀yẹ Premier League àkọ́kọ́ wọn láàrin ọdún mẹ́tàlélógún (22 years).[24]

Iṣẹ́ ní ìpele àgbáyé

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Saka bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lu orílẹ̀-èdè England ti àwọn ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún (U-16) ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù Kẹjọ ọdún 2016 gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n fi rọ́pò ẹlòmíràn nínú eré ọ̀rẹ́ kan tí wọ́n fi 3–1 ṣẹ́gun Romania ní ilẹ̀ wọn.[1] Ó bẹ̀rẹ̀ eré gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lu àkọ́kọ́ ní ọjọ́ méjì lẹ́yìn náà nínú eré ọ̀rẹ́ mìíràn pẹ̀lú ẹgbẹ́ kan náà, èyí tí wọ́n fi 2–1 ṣẹ́gun wọn, ó sì gba góòlù kan nínú eré náà.[1] Saka wà lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lu fún ìdíje UEFA Under-16 Development Tournament ti ọdún 2017, ó sì kópa ní ìgbà méjì bí England ṣe parí ìdíje náà ní ipò kejì.[1] Ó parí iṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ U-16 pẹ̀lú ìfarahàn mẹ́fà àti góòlù kan láàárín ọdún 2016 sí 2017.[1] Ìgbà àkọ́kọ́ tí ó kópa pẹ̀lú ẹgbẹ́ England ti àwọn ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógún (U-17) ni nígbà ìdíje FA International Tournament ti ọdún 2017; ó bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Kẹjọ ọdún 2017 nínú eré àkọ́kọ́ wọn, èyí tí wọ́n fi 3–2 ṣẹ́gun Turkey ní ilẹ̀ wọn, ó sì gba góòlù kan nínú eré náà.[2] Saka tún kópa ní ìgbà kan sí i nínú ìdíje náà, èyí tí England parí ní ipò kejì.[2] Ó wà lára ​​ẹgbẹ́ náà fún ìdíje Torneio Internacional do Algarve ti ọdún 2018, ó sì kópa ní ìgbà méjì bí England ṣe gba ipò kẹta.[2] Wọ́n yan Saka sínú ẹgbẹ́ fún ìdíje UEFA European Under-17 Championship ti ọdún 2018 ní England, ó sì kópa nínú gbogbo eré márùn-ún tí ẹgbẹ́ náà ṣe nínú ìdíje náà.[2] Orílẹ̀-èdè Netherlands ló yọ England kúrò nínú ìdíje nípasẹ̀ ìyọǹfún-góòlù (penalty shoot-out) pẹ̀lú àbájáde 6–5 ní ìpele kejì-sí-ìkẹyìn (semi-final) lẹ́yìn tí eré náà parí pẹ̀lú 0–0 ní àkókò àfikún, bótilẹ̀jẹ́pé Saka gba góòlù tirẹ̀ nínú ìyọǹfún-góòlù náà.[3] Ó kópa ní ìgbà mẹ́sàn-án fún ẹgbẹ́ U-17, ó sì gba góòlù kan, láàárín ọdún 2017 sí 2018.[2] Saka wà lára ​​ẹgbẹ́ England ti àwọn ọmọ ọdún méjìdínlógún (U-18) fún ìdíje Limoges Tournament ti ọdún 2018 ní ilẹ̀ France; ó bẹ̀rẹ̀ nínú eré àkọ́kọ́ England, èyí tí wọ́n fi 3–0 ṣẹ́gun Netherlands ní ọjọ́ karùn-ún oṣù Kẹsàn-án ọdún 2018.[4] Ó gba góò England bori ninu gbogbo awọn ere mẹta wọn ni idije naa, Saka si kopa ninu ere kọọkan.[4] O pari akoko rẹ pẹlu ẹgbẹ awọn agbabọọlu ti ko tii pe ọmọ ọdun mejidinlogun (under-18) pẹlu ami-ayo kan ninu awọn ere marun ti o kopa ninu wọn; gbogbo eyi si waye ni ọdun 2018.[4] Ni ọjọ kẹrinla oṣu kọkanla ọdun 2018, Saka gba ami-ayo wọle ninu ere akọkọ rẹ fun ẹgbẹ England ti awọn ti ko tii pe ọmọ ọdun mọkandinlogun (under-19) nigba ti wọn bori Moldova pẹlu ami-ayo mẹrin si odo (4–0). Ere yii jẹ apakan ti ipele akọkọ ti idije UEFA European Under-19 Championship ti ọdun 2019, o si waye ni orilẹ-ede Turkey; Saka wọle gẹgẹbi aropo ni iṣẹju kẹtalelọgọrin.[6] O bẹrẹ ere gẹgẹbi ọkan ninu awọn agbabọọlu akọkọ ni ipele yii ni ọjọ ogun oṣu kẹta ọdun 2019, ninu ere ti wọn bori Czech Republic pẹlu ami-ayo mẹrin si ọkan (4–1) ni ile wọn; ere yii jẹ apakan ti ipele pataki ti idije European Under-19 Championship ti ọdun 2019.[7] Saka gba ami-ayo meji wọle ninu ere naa, ni iṣẹju kọkanla ati iṣẹju kẹtadinlọgọta.[8] O kopa ninu awọn ere mẹwaa fun ẹgbẹ under-19 naa, o si gba ami-ayo mẹrin wọle, laarin ọdun 2018 si 2019.[7]

Saka playing for England at the 2022 FIFA World Cup

Ni ọjọ́ kẹrin oṣù Kẹsan ọdún 2020, Saka ṣe ìfarahàn kan ṣoṣo rẹ̀ fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lu England ti àwọn ọmọ ọdún mọ́kànlélógún (U-21) nígbà tí ó bẹ̀rẹ̀ eré kan tí wọ́n fi ayò mẹ́fà sí odo (6–0) ṣẹ́gun Kosovo ní ilẹ̀ wọn, èyí tí ó jẹ́ ìdíje ìwọlé fún UEFA European Under-21 Championship ti ọdún 2021.[1] Ní ọjọ́ kìíní oṣù Kẹwàá, wọ́n pe Saka sínú ẹgbẹ́ àwọn agbábọ́ọ̀lu àgbà ti England fún ìgbà àkọ́kọ́,[2] ó sì ṣe ìfarahàn àkọ́kọ́ rẹ̀ fún orílẹ̀-èdè gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ​​àwọn tí ó bẹ̀rẹ̀ eré tí wọ́n fi ayò mẹ́ta sí odo (3–0) ṣẹ́gun Wales.[3] Lẹ́yìn tí ó ti gbá bọ́ọ̀lu ní ìgbà mẹ́rin fún England, Saka ti di ẹni tí ó ti pinnu láti máa gbá bọ́ọ̀lu fún England ní ìpele àgbáyé, bẹ́ẹ̀ sì ni kò lè ṣojú fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà mọ́.[4] Wọ́n yan Saka sínú ẹgbẹ́ àwọn agbábọ́ọ̀lu mẹ́rìndínlógún (26) fún ìdíje UEFA Euro 2020. Ní ọjọ́ kejì oṣù Kẹfà, nínú eré ọ̀rẹ́ kan lòdì sí Austria, Saka gba ayò àkọ́kọ́ rẹ̀ fún ẹgbẹ́ àgbà orílẹ̀-èdè, èyí tí ó jẹ́ ayò kan ṣoṣo nínú ìṣẹ́gun ayò kan sí odo (1–0).[5] Ó bẹ̀rẹ̀ eré kẹta England nínú ìpele àkọ́kọ́ ti ìdíje Euro 2020 ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù Kẹfà lòdì sí Czech Republic, wọ́n sì yàn án gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lu tí ó dára jùlọ nínú eré náà.[6] Ní ọjọ́ kọkànlá oṣù Keje, nínú eré ìparí ìdíje náà lòdì sí Italy, wọ́n mú Saka wọlé láti rọ́pò Kieran Trippier. Lẹ́yìn àfikún àkókò eré, wọ́n yan Saka láti gba ìyà-ẹ̀tọ́ (penalty) karùn-ún fún ẹgbẹ́ náà nígbà tí wọ́n ń gba ìyà-ẹ̀tọ́ láti pinnu olùborí, èyí sì jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ tí yóò gba irú ìyà-ẹ̀tọ́ bẹ́ẹ̀ ní ìpele àgbà.[7] Olùtọ́jú ààbò (goalkeeper) Gianluigi Donnarumma dá ìgbìyànjú Saka dúró, nítorí èyí, Italy sì borí nínú gbígba ìyà-ẹ̀tọ́ náà àti nínú ìdíje lápapọ̀.[8] Saka dojúkọ ìyọ́jú àti ọ̀rọ̀ ẹ̀gàn tí ó dá lórí ẹ̀yà-ara tàbí àwọ̀ ara (racist abuse) lórí ayélujára lẹ́yìn tí kò lè gba ìyà-ẹ̀tọ́ náà wọlé.[9][10] Ní ọjọ́ kẹèẹ́dógún oṣù Keje, Saka sọ pé òun "mọ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ irú ìkórìíra" tí òun yóò dojúkọ lẹ́y".[5]

Ni ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kẹsan ọdún 2022, wọ́n yan Saka gẹ́gẹ́ bí Agbábọ́ọ̀lu ọkùnrin tó pegedé jùlọ ní England fún àsìkò eré 2021–22, níwájú Declan Rice àti Harry Kane; ó sì di agbábọ́ọ̀lu Arsenal àkọ́kọ́ láti gba ọlá yìí.[1] Wọ́n fi orúkọ Saka kún àkójọ àwọn agbábọ́ọ̀lu mẹ́rìndínlógúnlélógún (26) tí yóò ṣojú England ní ìdíje Ife Àgbáyé FIFA ti ọdún 2022 ní Qatar.[2] Ó gba góòlù méjì nínú eré tí England fi 6–2 ṣẹ́gun Iran ní ìbẹ̀rẹ̀ ìdíje náà[3], ó sì tún gba ọ̀kan nínú eré tí England fi 3–0 ṣẹ́gun Senegal ní ìpele àwọn ẹgbẹ́ mẹ́rìndínlógún (round of 16).[4] Ní ọjọ́ kẹwàá oṣù Kejìlá, Saka bẹ̀rẹ̀ eré ìpele mẹ́rin-ìparí (quarter-final) tí England fi 2–1 pàdánù sí France, BBC Sport àti L'Équipe sì yàn án gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lu tó dára jùlọ nínú eré náà.[5][6] Ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù Kẹfà ọdún 2023, ó gba góòlù mẹ́ta nínú eré kan (hat-trick) fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú iṣẹ́ rẹ̀ nígbà tí wọ́n fi 7–0 ṣẹ́gun North Macedonia nílé wọn nínú ìdíje ìyẹ́ni fún Euro 2024.[7] Ní ọjọ́ karùn-ún oṣù Kẹsan ọdún 2023, wọ́n tún yan Saka gẹ́gẹ́ bí Agbábọ́ọ̀lu ọkùnrin tó pegedé jùlọ ní England fún àsìkò eré kejì ní títẹ̀lé ara wọn, lẹ́yìn tó ti gba góòlù méje nínú àwọn eré àgbáyé mẹ́wàá ní àsìkò eré 2022–23.[8] Ní oṣù Kẹfà ọdún 2024, wọ́n fi orúkọ Saka kún àkójọ àwọn agbábọ́ọ̀lu mẹ́rìndínlógúnlélógún (26) tí yóò ṣojú England ní ìdíje UEFA Euro 2024.[9] Nínú eré àkọ́kọ́ tí wọ́n kọjú sí Serbia, ó bẹ̀rẹ̀ ní apá ọ̀tún ibi ìkọlù, ó sì gbé bọ́ọ̀lu wọlé fún Jude Bellingham láti gba góòlù tí ó fún England ní ìṣẹ́gun 1–0, èyí sì mú kí wọ́n wà ní ipò kìíní nínú Ẹgbẹ́ C.[10] Nínú eré ìpele mẹ́rin-ìparí (quarter-final) tí wọ́n kọjú sí Switzerland, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lu tó dára jùlọ nínú eré náà; ó gba góòlù tó dọ́gba (equaliser) nínú eré tí ó parí sí 1–1, ó sì tún gba góòlù nínú ìdíje yíyàn ẹni tó máa borí nípasẹ̀ ìtá bọ́ọ̀lu sí àwọ̀n (penalty shootout) tí ó tẹ̀lé e.[11] Ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù Karùn-ún ọdún 2026, wọ́n yan Ó bẹ̀rẹ̀ eré àkọ́kọ́ rẹ̀ nínú ìdíje náà nígbà tí England ń kojú Panama ní eré ìparí ìpele àwọn ẹgbẹ́, níbi tí ó ti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún Jude Bellingham láti gba góòlù àkọ́kọ́ nínú ìṣẹ́gun 2–0 wọn.[14] Nínú eré ìpele àwọn ẹgbẹ́ mẹ́rìndínlógún (Round of 16) tí England fi kojú Mexico, Saka tún ṣe ìrànlọ́wọ́ fún Jude Bellingham láti gba góòlù àkọ́kọ́ nínú ìṣẹ́gun 3–2 wọn; èyí sọ ọ́ di agbábọ́ọ̀lù kẹta tí ó ti ṣe ìrànlọ́wọ́ (assist) nígbà mẹ́ta nínú ìdíje Ife Àgbáyé kan ṣoṣo fún England, lẹ́yìn David Beckham àti Harry Kane.[15] Ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Keje, nígbà eré fún ipò kẹta lòdì sí France, Saka gba góòlù mẹ́ta (hat-trick) láti rí i dájú pé England gba ipò kẹta pẹ̀lú ìṣẹ́gun 6–4; ó sì di agbábọ́ọ̀lù kẹrin tí ó ṣe irú nǹkan bẹ́ẹ̀ fún England ní Ife Àgbáyé, lẹ́yìn Geoff Hurst, Gary Lineker àti Harry Kane.[16][17]

Àkọsílẹ̀ nípa agbábọ́ọ̀lù

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

A ka Saka si ọkan lara awọn agbabọọlu apa (wingers) ti o dara julọ ni agbaye; o jẹ oṣere ti o ni ọgbọn giga ninu gbigbe bọọlu kọja awọn alatako (dribbling), ti o ni ẹda imọ-ere, ti o si tun mọ bi a ṣe n gba ami-ayò wọle lọpọlọpọ. Botilẹjẹpe o maa n gba bọọlu ni apa ọtún, Saka n lo iyara rẹ, ọgbọn gbigbe bọọlu kọja alatako, ati agbara ara rẹ lati bori awọn olugbeja. Niwọn igba ti ẹsẹ osi jẹ ẹsẹ ti o lagbara julọ fun un, a mọ ọ fun bi o ṣe n yi bọọlu wọle lati apa ita si aarin lati gba ami-ayò pẹlu agbara ati ọgbọn (paapaa lati ijinna), tabi lati fi bọọlu ranṣẹ si awọn ẹlẹgbẹ rẹ ni agbegbe ibi-afẹde (crosses). Agbara rẹ lati lo ẹsẹ ọtún daradara tun jẹ ki o jẹ ewu nla fun awọn alatako nigba ti o ba wa ni apa eti papa. Bi o tilẹ jẹ pe apa ọtún ni o ti maa n gba bọọlu julọ, Saka ti fi agbara rẹ han lati gba ipo miiran, gẹgẹbi apa osi, olugbeja apa osi ti o tun n kọlu (left wing-back), ati paapaa olugbeja apa osi lasan (left-back) lakoko iṣẹ-ere rẹ pẹlu Arsenal ati ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede England. Wọn ti fi iwe-iṣere rẹ wé ti Arjen Robben, nibi ti Glen Johnson, ti o jẹ olugbeja tẹlẹ ninu idije Premier League, ti tẹnumọ iyara rẹ, agbara rẹ lati gba ami-ayò wọle, ati bi o ṣe n ṣiṣẹ takuntakun ninu ere.

Paul Merson, ẹni ti o ti jẹ agbabọọlu aarin fun ẹgbẹ Arsenal tẹlẹ, ṣapejuwe Saka gẹgẹbi agbabọọlu ti o maa n ṣe pataki ni awọn akoko to ṣe pataki julọ, o si tẹnumọ pe o maa n ṣe daradara nigbagbogbo ninu awọn ere ti o ṣe pataki.[1][2] A mọ Saka pẹlu orukọ apeso naa "Little Chilli" (eyiti o tumọ si "ata kekere"), eyiti Pierre-Emerick Aubameyang, ti o jẹ olori ẹgbẹ naa nigba naa, fun un; o fun un ni orukọ yii nitori pe o ni "agbara pupọ, o si tun jẹ ẹni ti ara rẹ kere."[3][4] Wọn tun maa n pe e ni "Starboy".

Ìgbésí ayé ara-ẹni àti àwọn iṣẹ́ mìíràn

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Agbábọ́ọ̀lù tí Saka fẹ́ràn jùlọ ni Thierry Henry, ó sì tún mẹ́nu ba Alexis Sánchez gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ní ipa lórí rẹ̀; ó sọ pé òun tiẹ̀ gbìyànjú láti lo irú bàtà bọ́ọ̀lù tí Sánchez máa ń lò nígbà tí òun ṣì wà ní ilé-ẹ̀kọ́ àwọn ọ̀dọ́ agbábọ́ọ̀lù. Nínú àwọn tí wọ́n jọ ṣeré tẹ́lẹ̀, Saka sọ pé David Luiz ló ṣe òun ní oore jùlọ nínú iṣẹ́ agbábọ́ọ̀lù òun, ó sì ṣàlàyé pé Luiz "fi tọkàntọkàn ṣe àkitiyan" láti ran ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀dọ́ agbábọ́ọ̀lù Arsenal lọ́wọ́, "yálà ní pápá ìṣeré tàbí lẹ́yìn tí wọ́n bá ti jáde kúrò níbẹ̀".[1] Kristiani ni Saka, ó sì ti sọ pé òun máa ń ka Bíbélì ní gbogbo alẹ́.[2][3] Ó ti ní olùfẹ́, Tolami Benson, láti ọdún 2020;[4] bótilẹ̀jẹ́pé àwọn méjèèjì fẹ́ràn láti má ṣe fi ọ̀rọ̀ ìfẹ́ wọn hàn gbangba,[4][5][6] wọ́n kéde ìfohùnṣọ̀kan wọn láti ṣe ìgbéyàwó ní oṣù kọkànlá ọdún 2025.[4][6] Ní oṣù kẹta ọdún 2024, Saka ṣe ìfilọ́lẹ̀ irúfẹ́ ọbẹ̀ ata "peri-peri" tirẹ̀ tí ó pè ní "PERi-PERi Saka" ní àwọn ilé-oúnjẹ Nando's.[7]

Awọn iṣiro iṣẹ

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Àdàkọ:Updated

Appearances and goals by club, season and competition
Club Season League FA Cup EFL Cup Europe Other Total
Division Apps Goals Apps Goals Apps Goals Apps Goals Apps Goals Apps Goals
Arsenal U21 2018–19[6] — — — — 4[lower-alpha 1] 1 4 1
Arsenal 2018–19[7] Premier League 1 0 1 0 0 0 2[lower-alpha 2] 0 — 4 0
2019–20[8] Premier League 26 1 4 1 2 0 6[lower-alpha 2] 2 — 38 4
2020–21[9] Premier League 32 5 2 0 2 0 9[lower-alpha 2] 2 1[lower-alpha 3] 0 46 7
2021–22[10] Premier League 38 11 1 0 4 1 — — 43 12
2022–23[11] Premier League 38 14 2 0 0 0 8[lower-alpha 2] 1 — 48 15
2023–24[12] Premier League 35 16 1 0 1 0 9[lower-alpha 4] 4 1[lower-alpha 3] 0 47 20
2024–25[13] Premier League 25 6 0 0 3 0 9[lower-alpha 4] 6 — 37 12
2025–26[14] Premier League 31 7 2 0 5 1 11[lower-alpha 4] 3 — 49 11
Total 226 60 13 1 17 2 54 18 2 0 312 81
Career total 226 60 13 1 17 2 54 18 6 1 316 82
  1. ↑ Appearances in EFL Trophy
  2. 1 2 3 4 Appearances in UEFA Europa League
  3. 1 2 Appearance in FA Community Shield
  4. 1 2 3 Appearances in UEFA Champions League

Àdàkọ:Updated[15]

Appearances and goals by national team and year
National team Year Apps Goals
England 2020 4 0
2021 10 4
2022 10 3
2023 8 4
2024 11 1
2025 5 2
2026 8 3
Total 56 17

Àdàkọ:Updated

England score listed first, score column indicates score after each Saka goal[15]
List of international goals scored by Bukayo Saka
No. Date Venue Cap Opponent Score Result Competition Ref.
1 2 June 2021 Riverside Stadium, Middlesbrough, England 5  Austríà 1–0 1–0 Friendly [16]
2 5 September 2021 Wembley Stadium, London, England 11  Àndórà 4–0 4–0 2022 FIFA World Cup qualification [17]
3 9 October 2021 Estadi Nacional, Andorra la Vella, Andorra 12  Àndórà 2–0 5–0 2022 FIFA World Cup qualification [18]
4 15 November 2021 San Marino Stadium, Serravalle, San Marino 14  San Màrínò 10–0 10–0 2022 FIFA World Cup qualification [19]
5 21 November 2022 Khalifa International Stadium, Al Rayyan, Qatar 21  Ìránì 2–0 6–2 2022 FIFA World Cup [20]
6 4–0
7 4 December 2022 Al Bayt Stadium, Al Khor, Qatar 23  Sẹ̀nẹ̀gàl 3–0 3–0 2022 FIFA World Cup [21]
8 26 March 2023 Wembley Stadium, London, England 26  Ukréìn 2–0 2–0 UEFA Euro 2024 qualifying [22]
9 19 June 2023 Old Trafford, Manchester, England 28  Macedonia 2–0 7–0 UEFA Euro 2024 qualifying [23]
10 4–0
11 5–0
12 6 July 2024 Merkur Spiel-Arena, Düsseldorf, Germany 38  Swítsàlandì 1–1 1–1 Àdàkọ:Aet

Àdàkọ:Pen

UEFA Euro 2024 [24]
13 9 October 2025 Wembley Stadium, London, England 45  Wélsì 3–0 3–0 Friendly [25]
14 13 November 2025 Wembley Stadium, London, England 47  Sérbíà 1–0 2–0 2026 FIFA World Cup qualification [26]
15 18 July 2026 Hard Rock Stadium, Miami Gardens, United States 56  Fránsì 3–0 6–4 2026 FIFA World Cup [27]
16 4–0
17 5–3

Arsenal

England

Individual

  1. ↑ /bʊˈkaɪoʊ ˈsækə/ buu-KY-oh-_-SAK;[3] Bùkáyọ̀ Ayọ̀yínká Tèmídayọ̀ Saka, yo.
  1. 1 2 "Bukayo Saka: Overview". Premier League. Archived from the original on 17 May 2025.
  2. ↑ Dowdeswell, Andrew (9 July 2020). "Arsenal: Where is Bukayo Saka's best position?". Fansided. https://paininthearsenal.com/2020/07/09/arsenal-bukayo-sakas-best-position/.
  3. ↑ Àdàkọ:Cite AV media
  4. ↑ "Bukayo Saka wins 2021–22 Arsenal Player of the Season". 90min.com. 8 June 2022. Archived from the original on 28 September 2022. Retrieved 13 June 2022. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  5. ↑ "Bukayo Saka 'knew instantly of hate' he would receive after England defeat". 15 July 2021. https://www.bbc.co.uk/sport/football/57855251.
  6. ↑ "Bukayo Saka: Summary". Soccerway. Sportsight. Retrieved 18 October 2025.
  7. ↑ Àdàkọ:Soccerbase season
  8. ↑ Àdàkọ:Soccerbase season
  9. ↑ Àdàkọ:Soccerbase season
  10. ↑ Àdàkọ:Soccerbase season
  11. ↑ Àdàkọ:Soccerbase season
  12. ↑ Àdàkọ:Soccerbase season
  13. ↑ Àdàkọ:Soccerbase season
  14. ↑ Àdàkọ:Soccerbase season
  15. 1 2 "Bukayo Saka: Internationals". worldfootball.net. Heimspiel Medien. Retrieved 19 July 2026.
  16. ↑ "England 1–0 Austria: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 7 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  17. ↑ "England 4–0 Andorra: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 7 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  18. ↑ "Andorra 0–5 England: Match : Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 11 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  19. ↑ "San Marino 0–10 England: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 11 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  20. ↑ "England 6–2 Iran: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 6 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  21. ↑ "England 3–0 Senegal: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 7 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  22. ↑ "England 2–0 Ukraine: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 7 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  23. ↑ "England 7–0 North Macedonia: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 7 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  24. ↑ "England 2–1 Switzerland: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 7 March 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  25. ↑ "England 3–0 Wales: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 16 February 2026. Retrieved 18 October 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  26. ↑ "England 2–0 Serbia: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 7 March 2026. Retrieved 13 November 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  27. ↑ "France 4–6 England: Match: Summary". Soccerway. Sportsight. Archived from the original on 19 July 2026. Retrieved 19 July 2026. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  28. ↑ Aarons, Ed (19 May 2026). "Arsenal crowned Premier League champions after Manchester City draw". The Guardian (London). https://www.theguardian.com/football/2026/may/19/arsenal-premier-league-champions-manchester-city-bournemouth.
  29. ↑ McNulty, Phil (1 August 2020). "Arsenal 2–1 Chelsea". https://www.bbc.co.uk/sport/football/53546100.
  30. ↑ Sanders, Emma (29 August 2020). "Arsenal 1–1 Liverpool". https://www.bbc.co.uk/sport/football/53871874.
  31. ↑ Rose, Gary (6 August 2023). "Arsenal 1–1 Manchester City". https://www.bbc.co.uk/sport/football/66352143.
  32. ↑ McNulty, Phil. "Carabao Cup final: Nico O'Reilly double helps Man City beat Arsenal at Wembley". BBC Sport. Archived from the original on 19 May 2026. Retrieved 23 March 2026. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  33. ↑ "Paris vs Arsenal". UEFA. Archived from the original on 20 May 2026. Retrieved 31 May 2026. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  34. ↑ Bevan, Chris (29 May 2019). "Chelsea 4–1 Arsenal". https://www.bbc.co.uk/sport/football/48368406.
  35. ↑ McNulty, Phil (11 July 2021). "England lose shootout in Euro 2020 final". https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198762.
  36. ↑ McNulty, Phil (14 July 2024). "Spain 2–1 England: Heartbreak for England in Euro 2024 Final". https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cp68zzx8x4rt.
  37. ↑ "France 4–6 England: Line-ups". 18 July 2026. https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cly5lj1nqdxt#Line-ups.
  38. ↑ "Bukayo Saka wins England men's POTY award for 2022". The Football Association. 23 September 2022. https://www.englandfootball.com/articles/2022/Sep/23/bukayo-saka-named-england-mens-senior-poty-for-2022-20222309.
  39. ↑ Walker, Andy (5 September 2023). "Bukayo Saka named as England Player of the Year for 2023". England Football. Archived from the original on 5 September 2023. Retrieved 6 September 2023. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  40. ↑ "Saka wins Adobe Express Creative Moment of the Month award". www.premierleague.com (in Èdè Gẹ̀ẹ́sì). 2026-06-02. Archived from the original on 1 August 2026. Retrieved 2026-06-02. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  41. 1 2 "Erling Haaland: Manchester City forward wins PFA men's Player of the Year award". BBC Sport. 29 August 2023. https://www.bbc.co.uk/sport/football/66650723.
  42. ↑ "Arsenal Player of the Season: In first place...". Arsenal F.C. 4 June 2021. Archived from the original on 4 June 2021. Retrieved 4 June 2021. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  43. ↑ "Arsenal Player of the Season: In first place...". Arsenal F.C.. 8 June 2022. https://www.arsenal.com/news/arsenal-player-season-first-place-0.
  44. ↑ "IFFHS MEN'S YOUTH (U20) WORLD TEAM OF THE YEAR 2021". International Federation of Football History & Statistics. 9 December 2021. Archived from the original on 9 December 2021. Retrieved 10 December 2021. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  45. ↑ "Bukayo Saka (Arsenal), jeune joueur le plus performant d'Europe, selon le CIES". L'Équipe (in Èdè Faransé). Archived from the original on 6 August 2026. Retrieved 2026-08-06. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  46. ↑ "Quartet honoured at London Football Awards". Arsenal F.C.. 13 March 2023. https://www.arsenal.com/news/quartet-honoured-london-football-awards.
  47. ↑ "Stats prove Bukayo Saka has been the best player in Europe in 2024". www.whoscored.com (in Èdè Gẹ̀ẹ́sì). Retrieved 2026-08-05.

Àdàkọ:Arsenal F.C. squad