Jump to content

Funso Aiyejina

Lát'ọwọ́ Wikipedia, ìwé ìmọ̀ ọ̀fẹ́
Funso Aiyejina
Ọjọ́ìbí(1949-01-01)1 Oṣù Kínní 1949
Ososo, Colony and Protectorate of Nigeria
Aláìsí1 July 2024(2024-07-01) (ọmọ ọdún 75)
Trinidad
Iléẹ̀kọ́ gígaObafemi Awolowo University, Ile-Ife, Nigeria;
Acadia University, Wolfville,
Nova Scotia, Canada;
University of the West Indies
Iṣẹ́Poet, playwright, short-story writer, academic
Ìgbà iṣẹ́1967–2024
AwardsAssociation of Nigerian Authors' Poetry Prize, 1989;
Best First Book (Africa), Commonwealth Writers' Prize, 2000;
Bocas Henry Swanzy Award, 2022

Funso Aiyejina (ọjọ̀ kinni Oṣù Kínní Ọdún 1949 – ọjọ́ Kínní Oṣù Keje ọdún 2024) ó jẹ́ akéwì ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, òǹkọ̀wé ìtàn kúkúrú, òǹkọ̀wé eré àti ọ̀mọ̀wé. Ó jẹ́ Díní(Olùdarí) ti Ẹ̀dá Ènìyàn àti Ẹ̀kọ́ (títí di ìgbà tí ó fi fẹ̀yìntì ní ọdún 2014) àti Ọ̀jọ̀gbọ́n Emeritus ní Yunifásítì ti West Indies . Àkójọ ìtàn kúkúrú rẹ̀, Àròsọ ti Àwọn Àpáta àti Àwọn Ìtàn Míràn, gba Ẹ̀bùn Àwọn Òǹkọ̀wé Commonwealth ti ọdún 2000, Ìwé Àkọ́kọ́ Tí Ó Dáa Jùlọ (Afíríkà).

Àkọsílẹ̀ Ìtàn ìgbésí ayé

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Wọ́n bí Funso Aiyejina ní ọdún 1949 ní Ososo, Ìpínlẹ̀ Edo, Nàìjíríà. Kì í ṣe ọmọ Yorùbá bí ọ̀pọ̀ ènìyàn ṣe rò. Ó jáde ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní Yunifásítì Ife (tó jẹ́ Obafemi Awolowo University báyìí) ní Nàìjíríà, Acadia University, Wolfville, Nova Scotia, ní Kánádà, àti Yunifásítì ti West Indies (UWI), St Augustine, Trinidad .

Ó kọ́ni fún ohun tó lé ní ọdún mẹ́wàá ní Yunifásítì Obafemi Awolowo, [1] àti láti ọdún 1990 ní Yunifásítì ti West Indies ní Trinidad & Tobago . Ní UWI, Aiyejina bẹ̀rẹ̀ ìwé-ẹ̀rí gíga MFA nínú kíkọ ìtàn àròsọ. [2] [3] Ní ọdún 1995–96, ó jẹ́ olùkọ́ Fulbright nínú kíkọ nípa Creative Writing ní Lincoln University ní Jefferson City, Missouri . Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ olùdásílẹ̀ ti NGC Bocas Lit Fest, lẹ́yìn náà ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Olùdarí ìgbìmọ̀ Àjọyọ̀ náà.

Ní ọdún 2022, Aiyejina àti Merle Hodge jẹ́ àwọn olùborí alápapọ̀ ti Bocas Henry Swanzy Award fún Iṣẹ́ Àtàtà tiwọn ṣe lori awon Àwọn Lẹ́tà ilé Caribbean. [4] [5]

Aiyejina kú lójú oorun ní ọjọ́ kìíní oṣù Keje ọdún 2024, nígbà tí ó pé ọmọ ọdún márùndínlọ́gọ́rin (75). [6] Ayẹyẹ ìrántí kan tí ó fi ọlá fún ìgbésí ayé rẹ̀ wáyé ní ọjọ́ kẹwàá oṣù Keje, léyi tí àwọn ìdílé, ẹlẹgbẹ́ àti àwọn ọ̀rẹ́ wá sí. [7]

Ìgbésí ayé ara ẹni

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Aiyejina fẹ́ Lynda Quamina-Aiyejina, ẹni tí ó bí ọmọkùnrin méjì fún. [7]

Iṣẹ́ kíkọ àti àwọn àtúnṣe isé

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

A ti tẹ ewì àti ìtàn kúkúrú Aiyejina jáde nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé ìròyìn àti àkójọpọ̀ àgbáyé, lára wọn ni: The Anchor Book of African Stories, Literature Without Borders, Kiss and Quarrel: Yoruba/Gẹ̀ẹ́sì – Strategies for Mediation, The New African Poetry, àti The Penguin Book of Modern African Poetry (1999), nínú èyí tí wọ́n ti ṣe àpèjúwe rẹ̀ ní ọdún 1999 gẹ́gẹ́ bí “ọ̀kan lára àwọn apanilẹ́rìn-ín so òtítọ́ tó dára jùlọ ní Nàìjíríà”. Àwọn ìtàn àti eré rẹ̀ ni wọ́n ti kà, wọ́n sì ti ṣe eré lórí rédíò ní Nàìjíríà àti ní ìlú England.

Ó gba Ẹ̀bùn Ewì Àjọ Àwọn Òǹkọ̀wé Nàìjíríà ní ọdún 1989 fún ìwé ewì àkọ́kọ́ rẹ̀, Lẹ́tà sí Lynda àti Àwọn Ewì Míràn (1988). Ìwé ìtàn àròsọ àkọ́kọ́ rẹ̀, The Legend of the Rockhills and Other Stories (1999), gba ẹ̀bùn Ìwé Àkọ́kọ́ Tí Ó Dáa Jùlọ ní (Afíríkà), Ẹ̀bùn Àwọn Òǹkọ̀wé Àgbáyé, 2000. Nígbà tí ó ń ṣe àtúnyẹ̀wò àkójọ ewì rẹ̀ ní ọdún 2004, I, The Supreme and Other Poems, Jennifer Rahim sọ pé: “Gbogbo ìwé Aiyejina títí di òní fi ìfẹ́ tí ó pọkàn pọ̀ hàn sí ìgbésí ayé ìtàn, àṣà àti ìṣèlú Áfíríkà, pàápàá jùlọ Nàìjíríà, tí ń ṣe ìlú rẹ̀. Ohun tí ó tún hàn gbangba ni ìbáṣepọ̀ tí ó ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ará òkèèrè tí wọ́n ó kí n ṣe ọmọ ilé adúláwọ̀. Nínú ìṣowó Ko rẹ̀, o fi àwọn ewì ènìyàn aláwọ̀ dúdú tí wọ́n kójú òsùnwòn jáde hàn.... Gẹ́gẹ́ bí àjèjì/aláìlérò sí ilẹ̀ àti àṣà Caribbean, ó yani lẹ́nu nípa iṣẹ́ aranbara ti ìwaláàyè àti ìyípadà àṣà Áfíríkà.”

Ó jẹ́ aláròjinlẹ̀ tí a tẹ̀ àwọn iṣẹ́ rẹ̀ jáde ní gbogbogbòò Pẹ̀lú àríwísí Lori awọn ìwé àti àṣà ilẹ̀ Áfíríkà àti Ìwọ̀ Oòrùn Íńdíà. Ó jẹ́ olókìkí ní pàtàkì fún iṣẹ́ rẹ̀ lórí kíkọ ìwé Earl Lovelace, nítorí pé ó ti jẹ́ olóòtú ìwé A Place in the World: Essays and Tributes in Honor of Earl Lovelace @ 70 (2008) àti ìwé Earl Lovelace: Growing in the Dark (Selected Essays) (2003), àti òǹkọ̀wé ìwé ìtàn ìgbésí ayé Earl Lovelace ( University of the West Indies Press ) ti ọdún 2017. [8] Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olóòtú ìwé ìròyìn fún UWI Press fún ọ̀pọ̀ ọdún. [3]

Aiyejina tún ni olóòtú ìwé Self-Portrait: Interviews with Ten West Indian Writers and Two Critics (2003) àti olóòtú ẹlẹgbẹ́ (pẹ̀lú Paula Morgan) ti ìwé Caribbean Literature in a Global Context (2006). Wọ́n ti ṣe eré rẹ̀ The Character Who Walked Out On His Author ní Trinidad and Tobago, Jamaica àti Nigeria.

Àwọn iṣẹ́

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Ewì

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  • Lẹ́tà sí Lynda àti Àwọn Ewì Míràn, Saros International Publishers, 1988 (Ẹ̀bùn Àwọn Òǹkọ̀wé Nàìjíríà, 1989); Lightning Source Inc, 2006,
  • Èmi, Àwọn Ewì Àgbà àti Àwọn Ewì Míràn, Kraft Books Limited, 2004,
  • Àwọn Àṣìṣe ti Ìṣàfihàn, Peepal Tree Press Ltd, 2020

Àwọn ìtàn kúkúrú àkàkógbón

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  • Ìtàn Àròsọ Àwọn Àpáta àti àwọn ìtàn mìíràn, TSAR, 1999,

Àwọn eré

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  • Ìwà tí ó jáde kúrò lórí òǹkọ̀wé rẹ̀, Kraft Books Limited, 2020, ISBN 978-918-604-4

Ìṣe Gẹ́gẹ́ bí olóòtú

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  • Ipò kan ní Àgbáyé: Àwọn Àròkọ àti Ìyìn fún Ọlá Earl Lovelace, Lexicon Trinidad Ltd, 2008,
  • Earl Lovelace: Ìdàgbàsókè Nínú Òkùnkùn (Àwọn Àròkọ Tí A Yan), Lexicon Trinidad Ltd, 2003,
  • Àwòrán Ara-ẹni: Ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò pẹ̀lú àwọn òǹkọ̀wé Íńdíà mẹ́wàá àti àwọn alárìíwísí méjì, Yunifásítì ti Ìwọ̀ Oòrùn Indies, 2003,
  • Nínípọn ju omi lọ (Ìkọ̀wé Tuntun láti Caribbean), Peekash Press, 2018,
  • "Àwọn Ọ̀ràn Eré Ìdárayá - Àwọn Ìwòye láti ọ̀dọ̀ Ẹ̀ka Ẹ̀kọ́ Eré Ìdárayá UWI, 2019–2020", University of the West Indies Press, 2021,

Ìṣe Gẹ́gẹ́ bí alafowosowopo olóòtú

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  • (Pẹ̀lú Judy Stone) Ìrìn Àjò: Àwọn Ìtàn Caribbean ní Ọlá fún John Cropper, Lexicon Trinidad Ltd, 2010,
  • (Pẹ̀lú Paula Morgan) Ìwé Ìròyìn Caribbean ní Àyíká Àgbáyé, Lexicon Trinidad Ltd, 2006,

Ìtàn ìgbésí ayé

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  • Earl Lovelace (Ìwé Ìtàn Ayé Caribbean), Yunifásítì ti West Indies Press, 2017,

Ìwé Àpilẹ̀kọ

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

"Esu Elegbara: Orísun Ìmọ̀ràn Àyípadà/Ìbílẹ̀ ti Lítíréṣọ̀ àti Àríwísí Áfíríkà", Ilé-iṣẹ́ fún Àwọn Ọ̀nà àti Ìlànà Aláwọ̀ Dúdú àti Áfíríkà, 2010,

Àwọn ìtọ́kasí

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  1. ↑ Empty citation (help)
  2. ↑ "Prof Emeritus Funso Aiyejina has died". https://newsday.co.tt/2024/07/02/prof-emeritus-funso-aiyejina-has-died/.
  3. 1 2 "Tributes flow in for writer, scholar Funso Aiyejina". https://newsday.co.tt/2024/07/03/tributes-flow-in-for-writer-scholar-funso-aiyejina/. Àṣìṣe ìtọ́kasí: Invalid <ref> tag; name "Webb 3July24" defined multiple times with different content.
  4. ↑ Empty citation (help)
  5. ↑ "UWI congratulates the Bocas Henry Swanzy Awardees". 13 April 2022. https://www.guardian.co.tt/news/uwi-congratulates-the-bocas-henry-swanzy-awardees-6.2.1478670.3107936b63.
  6. ↑ . Nigeria. Missing or empty |title= (help);
  7. 1 2 Rupert (11 July 2024). "Friends, family celebrate Funso Aiyejina". Newsday. https://newsday.co.tt/2024/07/11/friends-family-celebrate-funso-aiyejina/. Àṣìṣe ìtọ́kasí: Invalid <ref> tag; name "Newsday, memorial celebration" defined multiple times with different content.
  8. ↑ "The Portrait of an Icon". Jamaica. https://jamaica-gleaner.com/article/art-leisure/20190217/portrait-icon.
Jẹ́ kíkójáde láti "https://yo.wikipedia.org/w/index.php?title=Funso_Aiyejina&oldid=615176"