Ibafefeje.
Ìbàfefeje ni wíwà àwọn ohun tó lè ṣe ìpalára fún omo ènìyàn, àwọn ohun alààyè mìíràn tàbí àyíká. Àwọn ohun tó lè ba àyíká jẹ́ lè jẹ́ gáàsì, bíi ozone tàbí nitrogen oxides, tàbí àwọn èròjà kéékèèké bíi èéfín àti eruku. Afẹ́fẹ́ ita gbangba àti tinú ilé lè ba jẹ́.
Ìbàfẹ́fẹ́je íta gbangba man wá láti inú sísun epo fún inámànàmáná àti ìrìnnà, àwọn iná ìgbóná, àwọn iṣẹ́ idoti ilé-iṣẹ́, ìle Ile ìdọ̀tí, Ile wiwo ati iṣẹ́ àgbẹ̀. Ìbàjẹ́ afẹ́fẹ́ inú ilé sábà máa ń wá láti sísun igi niná tàbí Àwọn ìdọ̀tí oko fún didana àti gbígbóná. Àwọn nkan mìíràn tí ó ń fa ìbàfẹ́fẹ́je ni eruku iji àti ìbúgbàù òkè ayọnáyèéfín . Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nkan ni ofa ìbàfẹ́fẹ́je nínu agbègbè,pàápàá jùlọ sísun epo fossils, ati tún ń tú àwọn gáàsì eefin tí ó ń fa ìgbóná afẹ́fẹ́ ní àgbáyé jáde. Síbẹ̀síbẹ̀, ìbàfẹ́fẹ́je lè dín ìgbóná afẹ́fẹ́ kù ní agbègbè wa.
Ibajẹ afẹfẹ n pa eniyan miliọnu meje si mẹjọ lodoodun. O jẹ okunfa ewu pataki fun ọpọlọpọ awọn arun, pẹlu ọpọlọ, aisan ọkan, arun ẹdọforo onigbagbo (COPD), ikọ-efee, coronavirus ati akàn ẹdọforo . Ohun elo patikulu ni o lewu julọ, mejeeji fun ibajẹ afẹfẹ inu ile ati ita. Ozone n ṣe ipa lori awọn irugbin, ati pe awọn igbo ni a bajẹ nipasẹ ibajẹ ti o fa ojo acid . Ni gbogbogbo, Banki Agbaye ti ṣe iṣiro pe awọn adanu iranlọwọ (iku airotẹlẹ) ati awọn adanu iṣelọpọ (pipadanu iṣẹ) ti ibajẹ afẹfẹ fa n jẹ ki eto-ọrọ agbaye ju $8 lọ. bilionu fun ọdun kan.
Onírúurú ìmọ̀ ẹ̀rọ àti ọgbọ́n ìṣiṣẹ́ ló ń dín ìbàjẹ́ afẹ́fẹ́ kù. Àwọn ọ̀nà pàtàkì ni àwọn ẹ̀rọ ìfọṣọ mímọ́, ààbò iná, ìṣàkóso ìdọ̀tí tó dára síi, ìṣàkóso eruku, àwọn ẹ̀rọ ìfọṣọ ilé iṣẹ́, àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ iná mànàmáná àti agbára tó ń yípadà . Àwọn òfin dídára afẹ́fẹ́ orílẹ̀-èdè ti ṣiṣẹ́ dáadáa, pàápàá jùlọ Òfin Afẹ́fẹ́ Mímọ́ ti ọdún 1956 ní Britain àti Òfin Afẹ́fẹ́ Mímọ́ ti ọdún 1963. Àwọn ìsapá kárí ayé ti ní àwọn àbájáde onírúurú: Ìlànà Montreal fẹ́rẹ̀ mú àwọn kẹ́míkà tó ń pa ozone run kúrò, nígbà tí ìgbésẹ̀ kárí ayé lórí ìyípadà ojú ọjọ́ kò tíì yọrí sí rere.
