Ilekun

A door

Ilẹ̀kùn ni ohun tí a kàn mọ́ ara ògiri tí ó ma ń wà lẹ́nu ọ̀nà Ilé, tí ó ma ń ṣí sínú tí ó sì ma ń ṣí sóde. Pàtàkì ilẹ̀kùn ni kí ó dáàbò bo inú ilé láti ìta. Ilẹ̀kùn lè jẹ́ ti ilé, ilẹ̀kùn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lé, ilé-ìtajà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ tí a fi Igi, Irin, ayọ́, gíláàsì, ewé tàbí fi ike ṣe ní èyí tí ó bá bá ohun tí a fẹ́ lòó fún mu. Wọ́n ma ń fi àlẹ̀mọ́ di ilẹ̀kùn mú mọ́ ara ogìri kí ó lè ma ṣí sínú síta; lóòrè-kóòrè wọ́n sì lè fi táyà ìgbàlódé si kí ó ma sún lọ sún bọ̀.

Púpọ̀ àwọn ilẹ̀kùn ni ó ma ní ohun tí a fi ń tì wọ́n bíi àgádágodo tí ó jẹ́ wípé ẹni tí ó ní Ilé ni yóò ní ẹ̀tọ́ láti ṣí ilé rẹ̀ pẹ̀lú Kọ́kọ́rọ́. Àwọn nkan mìíràn tí wọ́n tún ma ń wa lára ilẹ̀kùn ni pẹ́rẹ́ àti òǹfà, nígbà tí àwọn ilẹ̀kùn ìgbàlódé ma ń ní àwọn ẹ̀rọ tí a fi ń kan ilẹ̀kùn láti ì̀ta láì lo ọwọ́. Yàtọ̀ sí kí a tilẹ̀kùn ṣílẹ̀kùn, ilẹ̀kùn tún n dáàbò bo ilé lọ́wọ́ ìtànṣán oòrùn láti ìta, òtútù láti ìta, a sì má ń lòó fún dídarí ooru jáde láti inú ilé síta gbangba lásìkò oru. Oríṣiríṣi ìtumọ̀ ni àwọn eǹìyàn ma ń fún ilẹ̀kùn, àwọn mìíràn lè fun ní ìtumọ̀ aya(Ìyàwó) lọ́ọ̀dẹ̀ ọkọ, àwọn mìíràn lè fi pa òwe fún ẹni tí a kò fẹ́ láti wáni wá àti bbl.