Laraba Gambo Abdullahi
Laraba Gambo Abdullahi (tí a bí ní ọdún 1951) jẹ́ onímọ̀ nípa kẹ́mísírì àti olùdarí ní Nàìjíríà tí ó jẹ́ Igbákejì Gómìnà Yunifásítì ti Abuja láti ọdún 1999 sí 2004. Abdullahi ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ipò òṣèlú ní àkókò iṣẹ́ rẹ̀. Láìpẹ́ yìí ni ó jẹ́ olùdarí Igbimọ Orilẹ-ede fun Imudara Imọ-ẹrọ, [1] irinṣẹ́ ìjọba láti gbé ìtajà àwọn èrò ìwádìí tí àwọn yunifásítì Nàìjíríà àti àwọn yunifásítì ń gbé kalẹ̀.
Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Wọ́n bí Abdullahi ní Azare, Ìpínlẹ̀ Bauchi, baba rẹ̀ sì jẹ́ òṣìṣẹ́ agbègbè ní Katagum Aláṣẹ Àbínibí.Ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọbìnrin Musulumi ní Azare, ó kẹ́kọ̀ọ́ ní Kọ́lẹ́ẹ̀jì awọn Ọmọbìnrin Agbègbè, Bauchi, àti ní ọdún 1963, ó lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ Queen Elizabeth, Ilorin níbi tí ó ti parí ẹ̀kọ́ girama rẹ̀ ní ọdún 1969. Ní ọdún 1970, wọ́n gbà á láti kẹ́kọ̀ọ́ biochemistry ní Yunifásítì Ahmadu Bello, Zaria, ní ọdún kan lẹ́yìn náà, ó fẹ́ Umar Lawal nígbà tí ó ṣì jẹ́ ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga. Lẹ́yìn náà, Abdullahi parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1974. Ní ọdún 1976, ó dara pọ̀ mọ́ Yunifasiti Maiduguri gẹ́gẹ́ bí olùrànlọ́wọ́ olùkọ́ nípa kemistri.
Ní ọdún 1978, ó rìnrìn àjò lọ sí U.K. láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa kẹ́mísírì onímọ̀-ẹ̀rọ, ó sì gba oyè dókítà rẹ̀ ní Loughborough Yunifásítì ti Ìmọ̀-ẹ̀rọ ní ọdún 1984. Abdullahi padà sí Nàìjíríà, ó sì gba ipò olùkọ́ ní Yunifásítì Maiduguri. Ní ọdún 1985, lẹ́yìn ọdún díẹ̀ tí ó ti ṣiṣẹ́ ní ẹ̀kọ́, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí kọmíṣọ́nà ìpínlẹ̀ fún ìròyìn, lẹ́yìn náà ni ẹ̀kọ́, ìṣòwò àti iṣẹ́ ajé tẹ̀lé e.
Iṣẹ́ ọwọ́
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Lẹ́yìn tí ó ti ṣiṣẹ́ fún ìjọba ìpínlẹ̀ Bauchi fún ọdún márùn-ún, Abdullahi padà sí ẹ̀kọ́. Ní oṣù Kejìlá ọdún 1990, ó gba iṣẹ́ ní Yunifásítì ti Abuja, láàárín ọdún 1991 sí 1998, ó jẹ́ olùdarí ètò ẹ̀kọ́ àtúnṣe àti gbogbogbòò ti kọ́lẹ́ẹ̀jì náà. Láàárín ọdún 1998 sí 1999, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Mínísítà fún Àwọn Obìnrin àti Ìdàgbàsókè Àwùjọ ti Nàìjíríà.
Ní ọdún 1999, wọ́n yan Abdullahi gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Àgbà fún Yunifásítì ti Abuja. Ó wà ní ipò yìí títí di òpin iṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún 2004.
Ní ọdún 2005, wọ́n yan Abdullahi gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Àgbà/Olórí Àgbà ti Ìgbìmọ̀ Orílẹ̀-èdè fún Ìmúdàgba Ìmọ̀-ẹ̀rọ (NBTI), ó sì fi ọ́fíìsì sílẹ̀ ní ọdún 2013.
Abdullahi ní àkókò yìí, ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí aṣojú Àríwá Ìlà Oòrùn ní ìgbìmọ̀ àwọn olùtọ́jú àárín ẹgbẹ́ Chemical Society of Nigeria (CSN).
Abdullahi, Ọ̀gá nínú Order of the Niger (OON) àti ẹni tó gba ẹ̀bùn Orílẹ̀-èdè
Abdullahi jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àjọ ọ̀jọ̀gbọ́n, títí kan àwọn wọ̀nyí:
- Ẹgbẹ́ ẹgbẹ́ kẹ́míkà ti Nàìjíríà (FCSN);
- Ẹgbẹ́ Royal Society of Chemistry (MRSC);
- Ìlọsíwájú àti Ààbò Ọ̀tọ̀ fún Àwọn Obìnrin (WRAPA).