Oba river
Odo Oba je odo kan ti o wa ni ipinle Oyo ati ipinle Osun ni orile-ede Naijiria. Odo oba je okan gbogi lara awon odo kekere ti oun san wa sinu odo Osun. Ise apeja ati ise agbe ni pupo lara awon ti oun gbe ni eti odo yi un se.
Oruko
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Oruko Odo Oba jeyo lara orisha-binrin Oba, ti o je okan lara awon aya Sango ti o je orisa mona-mona ati ara. Gege bi itan, Oshun lo ogbon arekereke fun Oba pe ti o ba fe te Sango lorun, o ni lati ge eti re ki o si fisi inun ounje fun Sango. Ni igba ti Sango mon si ikan ti Oba se, o binu, o pariwo, eyi si ba Oba ati Osun leru titi ti won fi salo. Leyin ti won salo, awon mejeji di odo Oba ati odo Osun. Idi niyi ti o fi je wipe ibi ipade odo Osun ati Oba ma un sare.
Ona Ipa Odo Oba
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Odo Oba je odo ti o pataki julo lara awon odo kekere ti o san wa sinu odo Osun. Odo nan le ga de iwon mita màrúndínlógún ni apa ariwa ilu Ogbomosho ni ipinle Oyo. Odo Oba san koja ilu Ogbomosho nibi ti won ti so di idido. Ni odun 1964, ifiomipamo Ogbomosho ti o wa lori odo Oba di kiko. Ifiomipamo yi fe to mẹ́tàdínlógóje hectares, o si le gba omi ti o to 3,520 megalitres. Awon omi ti o san wa sinu ifiomipamo yi wa lati Idekun, Eeguno, Akanbi Kemolowo, Omoogun ati Yaku.
Odo Oba tesiwaju ni sisan re si apa guusu titi ti o fi san sinu odo Oshun. Awon ibugbe ti o wa ni eti odo nan ni Iluju, Obada, Mosunmade, Otuokun, Bale, Olori, Apo ati Olumoye. Orisirisi odo lo san wa si inu odo Oba lati Obada ati Olori. Odo Oba darapo mon Odo Oshun ni apa ariwa ifiomipamo asejire.
Ayika
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Oju-ojo ti o wa ni apa oke odo Oba ni ilu Ogbomosho je gbigbonan pelu ojo lile ni osu erénà si osu agẹmọ. Ojo ti o to 1,247 millimetres ni o ma un ro ni odoodun. Awon ile eweko ti o wa ni agbegbe nan si je ile papa. Iwadi kan ni odun 2014 so wipe awon eja ti o wa ninu ifiomipamo Ogbomosho ti ni arun larun ti o si le se akoba fun eniyan ti won ba je awon eja nan. Odo Oba je odo kan ti idoti po ninu re. Ategun isemi oxygen perete lo wa ninu odo nan. Awon idoti ti o wa ninu omi yi ni idoti lati inu ile, idoti lati inu oja ati awon idoti ti ko le jera.
Ise Aje
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Ise oko ati ise apeja ni awon eniyan ti o un gbe ni agbegbe odo nan un se. Ni odun 1977, ile lilo ni agbegbe ifiomipamo Ogbomosho je 71.9% forest, 4.9% arable, 23.2% fallow. Nigba ti o di odun 1992, ile lilo je 23.5% forest, 60.5% arable ati 16.0% fallow. Awon irugbin ti o wa nibe je agbado ati opolopo efo ati ila. Ni Odun 2014, awon osise inu oko lati apa ariwa Naijiria bere si ni da oko akuro ni bebe eti odo Oba ti o wa ni Ikose, ti o wa ni apa ariwa ijoba agbegbe Ogbomosho ati Iluju, Ikoyi-Ile, ni ijoba agbegbe Orire ni ipinle Oyo.