Ogunpa river
Odo Ogunpa
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Odo Ogunpa je odo sisan ti gigun saneli re je ookanlelogun kilomita ati wipe o to Eerinlelaadorin kilomita ti apopo awon omi ori ile un san sinu re, eyi jasi wipe gbogbo omi ori ile apa ila-oorun ilu Ibadan ni Orile-de Naijiria un san sinu re. Ilu Ibadan ti o wa ni guusu iwo-oorun Naijiria je ilu ti o tobi julo ni Afrika ti o wa ni apa guusu ti Sahara. Odo Ogunpa yi ni a mon pe orisirisi zooplankton ti o to Ookandinlaadota wa ninu re.[1]
Ilera Gbogbogbo
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Orisirisi idoti ati egbin ni awon eniyan ma un dasi inu odo yi, eyi si ma un fa isele ijamba buruku. Ni odun 1960, ile ti o ju egberun lo ni o sofo nigbati odo Ogunpa san koja eti re. Siwaju si, ile ti o ju ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta lo ni o sofo ni odun 1963 nigbati odo nan ya wo in ilu. Ni Odun 1978, igbasile fi idi re mule wipe oku ti o to Eejilelogbon ni a se awari re ati ile ti o ju Ogorun lo lo sofo.[2][3]
Isele Ajalu
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Isele omiyale ti o sele ni ojo kookanlelogbon osu ogun, odun 1980 ni o je ki odo Ogunpa je gbajugbada kaakakiri agbaye. Leyin bi wakati mewa ti ojo ti un ro, eyi ti o po ni iwon igba merin ju ti ateyin wa lo, koda o ju ti omiyale odun 1978 lo ti o fi ilu Ibadan sinu opo ofo ati adanu. Opo eniyan ni o se alaisi ni odun nan, o si so àádọ́ta ọ̀kẹ́ eniyan di alaini-ile.[4]
Idoti
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Ilu Ibadan je ilu kan gbogi ni agbaye ti egbin je ewu si awujo ati ilera gbogbogbo. Ilu Ibadan ma un seda opolopo idoti lataari opolopo olugbe ti o ju Mílíọ́ọ̀nù meta lo ti oun gbe ni ilu nan. Aini eto isakoso fun awon idoti yi ti je ki dida idoti ni ona ti ko to ma gberu si, bee si ni awon ona ti omi un gba koja ti di kikida idoti, eyi si un fa titànkálẹ̀ arun. Apeere kan gbogi je odo Ogunpa ti orisirisi egbin bi ike, igo ati awon ohun kan ti ko le jera wa ninu re. Odo Ogunpa ti o je okan gbogbi lara awon omi ti o wulo fun agbegbe ti o wa ti di egbin latari idoti ti awon eniyan un da sinu re. Opolopo awon eniyan lo si ti ko awon arun inun omi bi kolera, typhoid ati igbe gburu[5].
Ise Fife Ona Odo Ogunpa
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Ni Odun 1999, ijoba Naijiria dawole ise lila ona odo Ogunpa. Opolopo ijakule ni won ti un ba pade lati odun 1977 gege bi ijoba ipinle Oyo se filele. Owo ti o to billionu mewa naira ni won ya soto fun ise nan.[6]
Biotilejepe o ye ki ise nan ki o pari ninu osu erele, odun 2003, ara awon agbase se ti won gba fun ise nan fi ise nan sile lai pari.
Awon Itokasi
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]- ↑ "River Ogunpa stream, Oyo, Nigeria". Nigeria. Retrieved 2025-10-26.
- ↑ Abati, Reuben (2022-10-11). "The floods this time". TheCable. Retrieved 2025-10-26.
- ↑ Areola, O.; Akintola, F.O. (1980). "Managing the urban environment in a developing country: The Ogunpa river channelization scheme in Ibadan City, Nigeria". Environment International (Elsevier BV) 3 (3): 237–241. doi:10.1016/0160-4120(80)90124-5. ISSN 0160-4120.
- ↑ Oguntala, Akin B.; Oguntoyinbo, J.S. (1982). "Urban flooding in Ibadan: A diagnosis of the problem". Urban Ecology (Elsevier BV) 7 (1): 39–46. doi:10.1016/0304-4009(82)90004-3. ISSN 0304-4009.
- ↑ Adesina, Tunmise (2023-06-05). "Ibadan, city clean initiative and Environment Day 2023". Tribune Online. Retrieved 2025-10-31.
- ↑ "Ogunpa River Archives". Channels Television. 1992-07-01. Retrieved 2025-10-31.