Omi Abẹ́ Ilẹ̀

Omi Abẹ́ Ilẹ̀ jẹ́ omi tí ó wà lábẹ́ ilẹ̀ ayé, tí ó ti wọ inú ilẹ̀ láti inú òjò, odò, adágún àti ìrọ̀ omi. Omi yìí máa ń kó jọ sínú àpò ilẹ̀ tí a ń pè ní aquifer. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orísun omi mímu pàtàkì jùlọ fún ènìyàn ní ayé.

Gẹ́gẹ́ bí United States Geological Survey (USGS) ṣe sọ, omi abẹ́ ilẹ̀ jẹ́ apá pàtàkì nínú ìyíká omi, nítorí pé ó ń ràn lọ́wọ́ nínú ìpèsè omi fún ìlú àti agbègbè ogbin.

Bí Omi Abẹ́ Ilẹ̀ Ṣe N Dá

Omi abẹ́ ilẹ̀ máa ń dá nígbà tí omi ojú ilẹ̀ bá wọ inú ilẹ̀ láti inú:

• Òjò tí ń rọ̀
• Ìṣàn omi láti odò àti adágún
• Ìrọ̀ omi lára ilẹ̀

Omi náà máa ń kó jọ sínú apá ilẹ̀ tí kò ní jẹ́ kí omi rọ̀ rọ̀ rọ̀ kọjá rọrùn.

Àwọn Orísun Omi Abẹ́ Ilẹ̀

Àwọn orísun rẹ̀ ni:

• Òjò
• Òjò tí ó rọ̀ sínú ilẹ̀
• Odò
• Adágún
• Ìyíká omi (Ìyíká Omi)

Ìlò Omi Abẹ́ Ilẹ̀

A máa ń lo omi abẹ́ ilẹ̀ fún:

• Omi mímu
• Ogbin àti ìrigeson
• Ilé iṣẹ́
• Lílò nínú ilé

Pataki Omi Abẹ́ Ilẹ̀

Omi abẹ́ ilẹ̀ ṣe pàtàkì nítorí:

• Ó jẹ́ orísun omi mímu tó mọ́.
• Ó ń ràn lọ́wọ́ nígbà Ọ̀dá.
• Ó ń pèsè omi fún agbègbè tí kò ní odò.
• Ó ń ṣe ìtìlẹ́yìn fún Ayika.

Àwọn Ìṣòro Tó Kàn Omi Abẹ́ Ilẹ̀

Àwọn ìṣòro ni:

• Ìdọ̀tí kemika láti ilé iṣẹ́.
• Lílo omi ju bó ṣe yẹ lọ.
• Ìgbẹ̀mìnì omi (over-extraction).
• Ìparun ilẹ̀ àti ìdàgbàsókè ìlú.

Ìdábò Bo Omi Abẹ́ Ilẹ̀

Láti dáàbò bo omi abẹ́ ilẹ̀:

• A gbọ́dọ̀ dín ìdọ̀tí kù.
• A gbọdọ̀ lo omi ní ìwọ̀n.
• A gbọ́dọ̀ dáàbò bo Ilẹ̀ Olómi.
• A gbọdọ̀ ṣàkóso ilé iṣẹ́ dáadáa.

Omi Abẹ́ Ilẹ̀ Ní Nàìjíríà

Ní Nàìjíríà, omi abẹ́ ilẹ̀ jẹ́ orísun omi pàtàkì fún ọ̀pọ̀ ìpínlẹ̀, pàápàá ní ariwa ibi tí omi ojú ilẹ̀ kéré. A máa ń lo kànga àti borehole láti gba omi yìí.

Wo Pẹ̀lú

• Omi
• Omi Tútù
• Ìpèsè Omi
• Ìrigeson
• Didára Omi
• Ọ̀dá

Àwọn Orísun

• Encyclopaedia Britannica. Groundwater.
• USGS Water Science School. Groundwater Basics.
• World Health Organization (WHO). Water Safety and Groundwater.
• United Nations Environment Programme (UNEP). Groundwater Resources.
• World Bank Water Report.