Osita Agwuna
| Osita Agwuna | |
|---|---|
| Ọjọ́ìbí | 22 December, 1921 |
| Aláìsí | 22 December 2007 (ọmọ ọdún 85–86) |
| Orílẹ̀-èdè | Nigerian |
| Movement | Zikist |
| Honours | Eze of Enugu-Ukwu, Anambra State |
Osita Agwuna (ọjọ kéjìlélógún oṣù kejìlá ọdún 1921 – ọjọ kéjìlélógún oṣù kejìlá ọdún 2007) jẹ ọmọ orílẹ-èdè Nàìjíríà ti o jẹ igbákejì Ààrẹ egbe Zikist ni ọdún 1947. O wa lára ẹgbẹ awọn ọmọ ẹgbẹ́ Zikist kan ti won fi atako onijagidijagan si ìjọba amunisin ti o si ro ìgbésẹ ajumọṣe lati borí ìjọba amunisin. [1] Agwuna to àwọn ènìyàn padà mọn si Eze ti Enugu Ukwu, sìn ilu náà pèlú ipo yẹn fun àádọta ọdun. [2]
Ìgbésíayé
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Bibẹrẹ ni ọdún 1947, ẹgbẹ Zikist labẹ adari Raji Abdallah ati igbakeji rẹ, Agwuna tẹwọgba ilana ipilẹṣẹ kan ti a pe ni iṣẹ rere èyítí o ṣe ìwúrí fún aigbọran araalu lati mu àwọn ibi-afẹde orílẹ-èdè ṣẹ. [3] Àwọn iṣẹlẹ pàtàkì meji fi iná kún ìlànà yii, isẹlẹ iyasọtọ ti ẹda kàn si oṣiṣẹ alawodudu kàn ni hotẹẹli Bristol ati yí yín ìbọn fún awọn oṣiṣẹ ile-iṣẹ Nàìjíríà ni Burutu . [4] Ni ọdún 1948, ẹgbẹ naa ṣe atẹjade Ipe fun Iyika eyiti o pe fun ìgbọràn ti aráàlú ati kíkọ ni ọ̀nà lati munu bi awọn olupilẹṣẹ lati fopin si ijọba amunisin. [5] Nigba ti o n sọ ọrọ kan ni ọjọ kẹtàdínlọ́gbọ̀n Oṣu Kẹwa, Ọdun 1948, Agwuna jiyan pe orilẹ-ede naa jẹ ilu ọlọpa ati awọn igbese rere gẹgẹbi didasẹ́silẹ̀, ipadasẹhin ati aigbọran aráàlú jẹ pataki lati gba awọn ọmọ Naijiria láàyè kúrò ni ọwọ́ ìjọba amunisin ti ìlòkulò. [6] Ọjọ mẹta lẹhin ọrọ naa, Agwuna ni wọn fi ẹsun iṣọtẹ, ìgbésẹ kan ti o ti reti lori iṣiro pe àwọn atẹjade apanilẹrin ti ẹgbẹ naa, imuni ti awọn ọmọ ẹgbẹ ati idamu yoo mu ìgbésẹ ti o dara nipasẹ àwọn ọmọ orilẹ-ede Nàìjíríà ati ki o tun dari ifojusi si ọta ti o wọpọ. Bákannáà, wọn ti ṣe iṣiro pe wọn yoo mu Azikiwe . Sibẹsibẹ, wọn ko mu Azikiwe ati pe awọn ero wọn ko tii wọ ọpọlọpọ awọn ilu ati abúlé ní Nàìjíríà. Ni igbejọ, o sọ fun onídájọ́ pẹlú ìwà gbajúmò pe ko ni aṣẹ lati dan òun wo nitori pe o jẹ ọkan ninu awọn olufisun ati onídájọ́. Wọ́n dá a lẹ́bi, wọ́n sì fi í sẹ́wọ̀n fún ọdún kan.
Agwuna di Eze ti Enugu-Ukwu, ipinlẹ Anambra ni ọdún 1958 o si di Igwe ti Umunri ni ọdún 1960. O si da Obu Ofo Nri Museum gẹgẹ bi ibi ipamọ ti awọn ohun-ini aṣa ti Enugu-Ukwu ati awọn agbègbè Nàìjíríà míìràn. [2] Ile-išẹ musiọmu ti dasilẹ ṣáájú Ogun Abele ati awọn apakan rẹ ti parun lakoko ogun náà.
Awọn itọkasi
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]- ↑ Falola 2009.
- 1 2 Ndibe, Okey. "Igwe Osita Agwuna 111: Time We Honoured Greatness". Sahara Reporters. Àṣìṣe ìtọ́kasí: Invalid
<ref>tag; name "okey" defined multiple times with different content - ↑ Falola 2009, p. 142.
- ↑ Falola 2009, p. 141.
- ↑ Falola 2009, p. 144.
- ↑ Falola 2009, p. 145.
Awọn orisun
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]- .