Jump to content

Rosalynn Carter

Lát'ọwọ́ Wikipedia, ìwé ìmọ̀ ọ̀fẹ́
Rosalynn Carter
ÀàrẹJimmy Carter
Obìnrin Àkọ́kọ́ Orílè-èdè Amẹ́ríkà
In office
20 January 1977  20 January 1981
AsíwájúElizabeth Ford
Arọ́pòNancy Reagan
Àwọn àlàyé onítòhún
Ọjọ́ìbí
Eleanor Rosalynn

Oṣù Kẹjọ 18, 1927(1927-08-18)
Ìpínlẹ̀ Georgia, Amẹ́ríkà
AláìsíOṣù Kọkànlá 19, 2023(2023-11-19)
AráàlúAmerican
(Àwọn) olólùfẹ́Jimmy Carter

Eleanor Rosalynn Carter (tí a bí ní Smith; August 18, 1927 – November 19, 2023) jẹ́ olóṣèlú àti olùfẹ́-ọlọ́rùn ará Amẹ́ríkà tí ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Ìyá Àkọ́kọ́ ti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà láti ọdún 1977 sí 1981, gẹ́gẹ́ bí ìyàwó Ààrẹ Jimmy Carter, láti ìgbà ìgbéyàwó wọn ní ọdún 1946 títí di ìgbà ikú rẹ̀ ní ọdún 2023.[1] Ní gbogbo ọ̀pọ̀ ọdún tí ó ti fi ṣiṣẹ́ fún gbogbo ènìyàn, ó ti jẹ́ olùgbèjà fún ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin àti ìlera ọpọlọ.[2]

Ẹ̀kọ́ àti ìgbéyàwó rẹ̀

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

A bí Eleanor Rosalynn Smith ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹjọ ọdún 1927, ní Plains, Georgia. Òun ni àbíkẹ́yìn nínú àwọn ọmọ mẹ́rin.[3]

Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Plains High School, kò pẹ́ tí ó fi ló sí Georgia Southwestern College, níbi tí ó ti parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1946.[4]

Ó bẹ̀rẹ̀ sí ń nífẹ̀ẹ́ sí ọkọ rẹ̀ tó ń bọ̀, tó tún wá láti Plains, lẹ́yìn tí ó rí àwòrán rẹ̀ nínú aṣọ U.S. Naval Academy rẹ̀, wọ́n sì ṣé ìgbéyàwó ní ọdún 1946. Wọ́n bí ọmọ mẹ́rin.[5][6]

Ìṣèlú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Ìyá Ààrẹ

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Carter ran ọkọ rẹ̀ lọ́wọ́ láti gba ipò gómìnà ní Georgia ní ọdún 1970, ó sì pinnu láti dojúkọ àwọn ọ̀ràn ìlera ọpọlọ nígbà tí ó jẹ́ obìnrin ààrẹ ìpínlẹ̀ náà.[7] Ó ṣe ìpolongo fún un nígbà tí ó ń gbìyànjú láti di Ààrẹ Amẹ́ríkà ní ìdìbò ọdún 1976, ó sì ṣẹ́gun Gerald Ford.[8][9]

Carter jẹ́ olóṣèlú nígbà ìjọba ọkọ rẹ̀, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó sọ pé òun kò ní èrò láti di ayaba ìbílẹ̀. Nígbà tí ó jẹ́ ààrẹ, Carter ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ìlànà ìjọba ọkọ rẹ̀, àti ìgbésí ayé rẹ̀ lórí àwùjọ àti ti ara rẹ̀. Láti sọ́ ọ́ kedere, ó jókòó níbi ìpàdé àwọn aṣojú ìjọba nígbà tí Ààrẹ pè é. Carter tún ṣojú fún ọkọ rẹ̀ ní àwọn ìpàdé pẹ̀lú àwọn olórí ilé àti ti òkèèrè, títí bí i aṣojú sí Latin America ní ọdún 1977. A rí pé òun jẹ́ alábàákẹ́gbẹ́ kan náà. Ó fi ẹ̀sùn sílẹ̀ fún àtúndìbò ní ọdún 1980, èyí tí ó sì ṣẹ́gun pẹ̀lú ìdìbò ńlá kan tí ó dojúkọ olùdíje Republican Ronald Reagan.[10][11][12]

Lẹ́yìn tí wọ́n ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Ìyáàfin Ààrẹ

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Lẹ́yìn tí wọ́n fi White House sílẹ̀, ní ọdún 1981, Carter tẹ̀síwájú láti gbèjà ìlera ọpọlọ àti àwọn ohun mìíràn, ó kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé, ó sì kópa nínú iṣẹ́ orílẹ̀-èdè àti ti àgbáyé ti Carter Center. Òun àti ọkọ rẹ̀ tún ran lọ́wọ́ láti fẹ̀ síi ẹgbẹ́ àjọ tí kìí ṣe ti èrè Habitat for Humanity.[13]

Ní ọdún 1987, ó dá Institute for Caregivers sílẹ̀,[14] láti fún àwọn olùtọ́jú ní ìsọfúnni àti láti ṣètìlẹ́yìn fún wọn. Ó gba Presidential Medal of Freedom pẹ̀lú ọkọ rẹ̀ ní ọdún 1999.[15]

Ní ọjọ́ ọgbọ̀n oṣù karùn-ún ọdún 2023, wọ́n ṣe àyẹ̀wò àìsàn ọpọlọ rẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n ti gba ìtọ́jú, ó sì kú ní ọjọ́ méjì lẹ́yìn náà ní ilé rẹ̀ ní Plains, Georgia, nígbà tí ó pé ọmọ ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́rùn-ún.[16][17][18]

Àwọn ìtọ́kasí

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  1. Mckay, Rich (November 29, 2023). "Mourners honor former US first lady Rosalynn Carter's humanitarian work". Reuters. https://www.reuters.com/world/us/biden-join-mourners-memorial-former-us-first-lady-rosalynn-carter-2023-11-28/. Retrieved November 30, 2023.
  2. Carballo, Rebecca (November 20, 2023). "Rosalynn Carter Lauded for Humanitarian Work, Mental Health Advocacy". The New York Times. https://www.nytimes.com/2023/11/19/us/politics/rosalynn-carter-death-tributes-reactions.html. Retrieved November 20, 2023.
  3. "A timeline of key moments from former first lady Rosalynn Carter's 96 years". Associated Press News. November 19, 2023. https://apnews.com/article/rosalynn-carter-dead-7b208f1b51fe0efd4fe8cf0ac0592fea.
  4. Diez, Christie (November 27, 2023). "'Never did I dream they would bear my name' – Namesake buildings honor Rosalynn Carter's history at alma mater". 11Alive. https://www.11alive.com/article/news/politics/jimmy-carter/rosalynn-carter-georgia-southwestern-state-university-alma-mater-campus-buildings/85-d5a6696e-1f8a-47a6-91e7-8a8b2accf676. Retrieved November 27, 2023.
  5. "Jimmy and Rosalynn Carter: A love story for the ages". Q2 News (KTVQ). November 20, 2023. Archived from the original on November 20, 2023. Retrieved November 20, 2023. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  6. "Biography of Rosalynn Carter". Jimmy Carter Library and Museum. Archived from the original on August 9, 2022. Retrieved July 7, 2022. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  7. Curry, Nan (August 13, 1971). "First Lady lauds Battey progress on mental aid". Rome News-Tribune. https://news.google.com/newspapers?nid=BJbdYPG6LGMC&dat=19710813&printsec=frontpage&hl=en.
  8. Peters, Gerhard; Woolley, John T. (December 12, 1974). "Address Announcing Candidacy for the Democratic Presidential Nomination at the National Press Club in Washington, DC". The American Presidency Project. Archived from the original on August 16, 2021. Retrieved August 30, 2021. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  9. "Carter a candidate for the presidency". Lodi News-Sentinel. December 13, 1974. https://news.google.com/newspapers?id=CG0zAAAAIBAJ&sjid=3DIHAAAAIBAJ&pg=6942%2C5857919.
  10. Thomas, Helen (March 13, 1977). "Rosalynn Carter: 'Awesome' Home". The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/archive/local/1977/03/13/rosalynn-carter-awesome-home/59605bc6-c5da-486c-90e1-6d6e56a3bf34/.
  11. Clymer, Adam (December 11, 1979). "Board of NOW to Oppose Carter, Charging Lag on Women's Issues". New York Times.
  12. "First Ladies: Rosalynn Carter". classroomhelp.com. Archived from the original on November 13, 2017. Retrieved November 12, 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  13. Guthrie, Julian (August 11, 2010). "Rosalynn Carter: Advocate for the mentally ill". San Francisco Chronicle. http://www.sfgate.com/entertainment/article/Rosalynn-Carter-Advocate-for-the-mentally-ill-3178270.php.
  14. "Jimmy and Rosalynn Carter left behind enduring nonprofits as part of their legacy of giving back". Associated Press News. January 7, 2025.
  15. Secretary of the Senate, United States Congress. "Presidential Medal of Freedom Recipients". Official Website of the United States Senate. United States Senate (Government of the United States). Archived from the original on July 14, 2004. Retrieved November 14, 2011. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  16. "Carter Family Statement about Health of First Lady Rosalynn Carter". Carter Center. May 30, 2023. Archived from the original on May 30, 2023. Retrieved May 30, 2023. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  17. "Former first lady Rosalynn Carter has dementia, Carter Center says". CNN. May 30, 2023. https://edition.cnn.com/2023/05/30/politics/rosalynn-carter-health.
  18. "Rosalynn Carter, former first lady and tireless humanitarian who advocated for mental health issues, dies at 96". NBC News. https://www.nbcnews.com/news/obituaries/rosalynn-carter-former-first-lady-dies-rcna62862.