Sígá mímu ní Nàìjíríà
Sígá mímu ni Nigeria jẹ́ òfin ní àwọn ibi tí gbogbo ènìyàn ń gbé. Ó lè jẹ́ ìjìyà pẹ̀lú ìtanràn tí kò dín ní 50,000 tàbí ju 100,000.00 naira lọ, tàbí nípa ẹ̀wọ̀n sí àkókò tí kò dín ní ọdún mẹ́wàá tàbí ìgbésí ayé rẹ, tàbí nípa ìtanràn àti ìgbẹ́wọ̀n méjèèjì.
Ní Nàìjíríà, àwọn agbègbè tí kò gbà sí sìgá ló wà ní iwájú láti rí i dájú pé àwọn ibi tí kò sí sígá kò ní sí. Àwọn ẹgbẹ́ àwùjọ tó lé ní ogójì, àwọn amòfin, àti àwọn olùgbèjà ìlera gbogbogbòò ti wọ Yàrá Ìgbọ́ràn ti Ilé Ìgbìmọ̀ Ààrẹ ti Orílẹ̀-èdè ní Abuja ní ọjọ́ kọkànlélógún àti ọjọ́ kejìlélógún oṣù Keje láti gbé ìwé ìrántí wọn kalẹ̀ láti ṣètìlẹ́yìn fún Òfin Ìdènà Sígá ti Orílẹ̀-èdè, (NTCB) ọdún 2009.
Ìwé Òfin Ìdènà Tábà Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ òfin tó péye tí yóò máa darí iṣẹ́ ṣíṣe, pípín ìpolówó, àti lílo àwọn ọjà tábà ní Nàìjíríà nígbà tí a bá gbé e kalẹ̀.
Ó jẹ́ òfin tí a gbé kalẹ̀ láti mú kí àdéhùn lórí ìṣàkóso tábà (FCTC) di èyí tí ó lágbára nítorí pé Nàìjíríà jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí ó wà nínú àdéhùn àgbáyé náà. Nàìjíríà fọwọ́ sí àdéhùn WHO FCTC ní ọdún 2004, wọ́n sì fọwọ́ sí i ní ọdún 2005. Ó ṣe òfin National Taba Control Act (NTCA Act) ti ọdún 2015 láti bá àwọn ètò WHO FCTC mu..
Àwọn kókó pàtàkì nínú òfin náà ni ìfòfindè sígá ní àwọn ibi gbogbogbòò, títí bí ilé oúnjẹ àti àwọn ilé ìtura, ọkọ̀ ìrìnnà gbogbogbòò, àwọn ilé ìwé, àti àwọn ilé ìwòsàn. Ó tún gbé ìfòfindè kalẹ̀ lórí gbogbo onírúurú ìpolówó tábà tààrà àti àìtaara àti ìfòfindè títà sígá láàrín rédíò 1000 mítà ní àwọn agbègbè tí a yàn fún àwọn ènìyàn tí kò ní mu sìgá, àti ìdásílẹ̀ ìgbìmọ̀ kan tí yóò darí ìjọba lórí ọ̀ràn ìdènà tábà ní orílẹ̀-èdè náà.
Òfin Ìdènà Tábà Orílẹ̀-èdè ti ọdún 2009
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]- Ó fagilé Òfin Tábà (Ìṣàkóso) ti ọdún 1990 CAP. Àwọn Òfin T16 ti Àjọ Àpapọ̀.
- Ó mú kí Àdéhùn Ìlànà lórí Ìṣàkóso Tábà (FCTC) di ohun tó lágbára pátápátá.
- Ó dá Ìgbìmọ̀ Ìṣàkóso Tábà ti Orílẹ̀-èdè sílẹ̀.
- Òfin Ìṣàkóso Tábà ti Orílẹ̀-èdè ti ọdún 2009 yóò bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ ní oṣù mẹ́fà láti ọjọ́ tí wọ́n fọwọ́ sí i.
- Gbogbo páálí tábà tí wọ́n ń tà ní Nàìjíríà gbọ́dọ̀ ní gbólóhùn náà “Títà ní Nàìjíríà nìkan ni wọ́n gbà láyè”.
- Gbogbo páálí tábà tí wọ́n ń ṣe ní Nàìjíríà fún títà gbọ́dọ̀ ní “A ṣe é ní Nàìjíríà fún títà ọjà”.
- Gbogbo páálí sìgá gbọ́dọ̀ ní:
- Orúkọ àti nọ́mbà ìwé àṣẹ olùpèsè/olùtajà/olùgbéwọlé/olùtajà;
- Nọ́mbà sáréẹ̀lì, ọjọ́, ibi àti orílẹ̀-èdè tí a ti ṣe é;
- Sám̀bù tàbí àmì “owó orí” tí ó hàn gbangba.
- Ó kọ̀ láti ta sìgá fún àwọn tí kò tíì pé ọmọ ọdún méjìdínlógún.
- Ó kọ̀ láti ta àwọn ọjà tábà nípasẹ̀ ẹ̀rọ títà ọjà.
- Ó kọ̀ láti ta sìgá nínú igi kan ṣoṣo.
- Gbogbo àpò sìgá gbọ́dọ̀ ní o kere ju igi ogún.
- Kò sí ìfiránṣẹ́ sígá sí àwọn oníbàárà.
- Ó kọ̀ láti fi àmì ìkìlọ̀/ìránṣẹ́ ìlera bo o kere ju 50 ogorun àwọn ibi ìfihàn pàtàkì.
- Minisita Ìlera lè ràn wá lọ́wọ́ láti ṣe àkóso bí a ṣe ń ṣe ìkìlọ̀/ìránṣẹ́ ìlera láti ní àwòrán.
- Ó kọ̀ láti fi gbogbo onírúurú ìpolówó tábà, ìgbọ̀wọ́ àti ìgbéga, ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tàbí ẹ̀rí, ìpolówó títà.
- Ó kọ̀ láti mu sìgá ní àwọn ibi gbogbogbòò pẹ̀lú àwọn ilé oúnjẹ àti àwọn ọtí, ọkọ̀ ìrìnnà gbogbogbòò, àwọn ilé ìwé àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
- Ó kọ̀ láti ta àwọn ọjà tábà ní rédíọ̀mù 1,000 mítà rédíọ̀mù tí a yàn sí àìmu sìgá.
- Ó fún ìjọba lágbára láti lo ẹjọ́ láti gba gbèsè tí ó jẹ mọ́ lílo tábà.
Bulọọgi ìwé òfin ìdarí tábà orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ttí ERA/FOEN ń ṣàkóso ní àwọn àpilẹ̀kọ àti ìròyìn lórí ìdàgbàsókè àti ìlọsíwájú òfin pàtàkì yìí. Environmental Rights Action (ERA) jẹ́ àjọ tí kìí ṣe ti ìjọba tí ó ń gbèjà àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí a dá sílẹ̀ ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kìíní, ọdún 1993, láti bójútó àwọn ọ̀ràn ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn ní Nàìjíríà. ERA ni ẹ̀ka Nàìjíríà ti Àwọn Ọ̀rẹ́ ti Earth International (FoEI), àjọ ìdájọ́ òdodo àgbáyé tí ń gbèjà láti dáàbò bo àyíká àti láti ṣẹ̀dá àwọn àwùjọ tí ó lè dúró pẹ́.
Wo tun
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]- Ilera ni Nigeria
- ban siga