Sharia ní Nàìjíríà
Ní Nàìjíríà, a ti gbé Ṣáría' kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ pàtàkì ti òfin ìlú àti ti ìwà ọ̀daràn ní 9 tí àwọn Mùsùlùmí pọ̀ sí àti ní àwọn apá kan lára àwọn ìpínlẹ̀ Mùsùlùmí mẹ́ta láti ọdún 1999, nígbà tí Gómìnà Ahmad Sani Yerima nígbà náà Onímọ̀-ẹ̀rọ Ṣáría Nàìjíríà gbèjà òfin, BBC News, 21 Oṣù Kẹta 2002</ref> bẹ̀rẹ̀ sí í tiraka fún ìgbékalẹ̀ Sharia ní ìpele ìjọba ìpínlẹ̀.
Àwọn Ìpínlẹ̀
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Méjìlá láti inú àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́rìndínlógójì ní Nàìjíríà ni Súnì Islam jẹ́ ẹ̀sìn tó gbajúmọ̀ jùlọ. Ní ọdún 1999, àwọn ìpínlẹ̀ wọ̀nyẹn yan láti ní àwọn ilé ẹjọ́ Sharia àti àwọn ilé ẹjọ́ àṣà.[1]
Ní ọdún 2012, àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́sàn-án wọ̀nyí ti gbé òfin Sharia kalẹ̀:
- Ìpínlẹ̀ Zamfara (27 Oṣù Kínní 2000)
- Ìpínlẹ̀ Kano (21 Oṣù Kẹfà 2000)
- Ìpínlẹ̀ Sokoto
- Ìpínlẹ̀ Katsina
- Ìpínlẹ̀ Bauchi (Oṣù Kẹfà 2001)
- Ìpínlẹ̀ Borno
- Ìpínlẹ̀ Jigawa
- Ìpínlẹ̀ Kebbi
- Ìpínlẹ̀ Yobe
Àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́ta wọ̀nyí ti gbé òfin Sharia kalẹ̀ ní àwọn apá kan pẹ̀lú àwọn Musulumi púpọ̀
- Ìpínlẹ̀ Kaduna
- Ìpínlẹ̀ Niger (4 Oṣù Karùn-ún 2000)
- Ìpínlẹ̀ Gombe
Ìsọ̀rọ̀ òdì àti ìpẹ̀yìndà
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Ilé ẹjọ́ Sharia lè ka ọ̀rọ̀ òdì sí ọ̀rọ̀ òdì sí ìjìyà tó tọ́ sí, àti pẹ̀lú, Ìpànìyàn.[2][3] Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìpínlẹ̀ tí ó jẹ́ Mùsùlùmí, ìyípadà láti inú Ìsìláàmù sí ẹ̀sìn mìíràn jẹ́ òfin àìtọ́, ó sì sábà máa ń jẹ́ ìwà ọ̀daràn olú-ìlú.[4]
Ní ọdún 2014, ọkùnrin ará Nàìjíríà kan, Mubarak Bala, ni wọ́n fipá mú lọ sí ilé ìwòsàn ọpọlọ kan ní Kano fún ọjọ́ méjìdínlógún, níbi tí wọ́n ti fi agbára mú un láti lo oògùn olóró lẹ́yìn tí ó sọ pé òun jẹ́ aláìgbàgbọ́ nínú Ọlọ́run. Ẹgbẹ́ ọmọnìyàn àti Ìwà Rere ti Orílẹ̀-èdè International Humanist and Ethical Union gbé ẹjọ́ náà kalẹ̀, wọ́n sì sọ pé wọ́n ti rú òfin Bala.[5]
Ìpànìyàn(àwọn)
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Ní ọdún 2002, ìpànìyàn àkọ́kọ́ ọkùnrin kan tí wọ́n dá lẹ́bi lábẹ́ òfin Sharia wáyé ní Ìpínlẹ̀ Katsina. Wọ́n so ọkùnrin náà mọ́gi lẹ́yìn tí ó jẹ́wọ́ pé òun pa obìnrin kan àti àwọn ọmọ rẹ̀ méjì àti ẹjọ́ tí ó tẹ̀lé e. Human Rights Watch dá ẹ̀bi ikú náà lẹ́bi.[6]
Ìbálòpọ̀
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Ní ọdún 2014, Hisbah, àwọn ọlọ́pàá ìsìn, fojú sun àwọn ọkùnrin oníbálòpọ̀. Gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ kan nínú ìgbìmọ̀ Sharia ti sọ, ó yẹ kí a pa àwọn ọkùnrin oníbálòpọ̀ nípa sísọ wọ́n ní òkúta, gbígbé wọn kọ́ tàbí títì wọ́n láti ibi gíga.[7] Ní Nàìjíríà, òfin àpapọ̀ sọ ìwà oníbálòpọ̀ di ọ̀daràn, ṣùgbọ́n àwọn ìpínlẹ̀ tí ó ní òfin Sharia fi òfin ikú rú òfin náà.[8]
- ↑ Àdàkọ:Tẹnu mọ́ wẹ́ẹ̀bù
- ↑ Àjọ Ààbò Àgbáyé. Ìròyìn lórí Saudi Arabia 2007. Ti a fi pamọ lati ipilẹṣẹ. Archived 22 Oṣù Kẹta 2011 at the Wayback Machine.
- ↑ Amnesty International. Iroyin Amnesty International lori Saudi Arabia 2009. Ti a fipamọ lati atilẹba. Archived 15 Oṣù Kínní 2010 at the Wayback Machine.
- ↑ Nàìjíríà: Àwọn ìròyìn tuntun nípa ìtọ́jú àwọn ènìyàn tí wọ́n yípadà láti inú Ìsìláàmù sí Kristẹni. Àwọn ìròyìn tuntun lórí òfin Sharia ní ìbámu pẹ̀lú ìyípadà ẹ̀sìn, Ireland: Ilé Ìtọ́jú Àwọn Asásálà, 26 Oṣù Kẹfà 2012, Q15539; Ó wà ní: http://www.refworld.org/docid/50068bbf2.html [tí a wọlé sí ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù keje ọdún 2014].
- ↑ Bala tí kò gbàgbọ́ nínú Ọlọ́run ní Nàìjíríà 'kà sí ẹni tí ó ní àrùn ọpọlọ ní ìpínlẹ̀ Kano'
- ↑ Nigeria: Ìpànìyàn Àkọ́kọ́ lábẹ́ Sharia Condemned, Human Rights Watch, 8 Oṣù Kínní 2002
- ↑ Ross, Will (2014-02-06). "Àwọn ọkùnrin oníbálòpọ̀ ọmọ Nàìjíríà tí wọ́n ń wá kiri" (in en-GB). https://www.bbc.com/news/world-africa-26065392.
- ↑ Bearak, Cameron. "Àwọn orílẹ̀-èdè 10 tí a lè fi ìyà jẹ oníbálòpọ̀ ọmọ nípa ikú". The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/06/13/here-are-the-10-countries-where-homosexuality-may-be-punished-by-death-2/?utm_term=.0bbe40c055c0.