Wikipedia:Àyọkà pàtàkì

Lát'ọwọ́ Wikipedia

Awon ayoka pataki

Àwọn àkóónú 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5

[àtúnṣe] 1

Orúko dàbí àmì ìdánimò tí a fi n dá enìkòòkan mò orúko ló jé kí á dá Táyé mò yàtò sí Kéhìndé, káàkiri àgbáyé ní a sì tí n lo orúko, ní òpò ìgbà orúko sì máa n fi bí ènìyàn se jé láwùjo hàn àti wí pe orúko eni le buyì fún ènìyàn láwùjo. Ìsomolórúko láàárín àwon Yorùbá dàbí ìgbà tí a n se odún ní torí pé tomo, taya, tebí, tará, tìyekan àti àwon alábáse gbogbo ní yóò pésè sí ibè, láyé àtijó ojó keje ní wón máa n so omo obìnrin lórúko nígbà tí tomo kùnrin sì jé ojó kesàn-án èyí wà ní ìbámu pèlú èrò àti ìgbàgbó won pé eegun méje ni obìnrin ní nígbà tí tokùnrin jé mésàn-án sùgbón lóde-òní ohun gbogbo ti yí padà àti obìnrin àti okùnrin ni wón n so lórúko lójé kejo. Bí a se n se ìsomolórúko yàtò láti idílé sí ìdílé sùgbón ní ojó ìsomolórúko yìí àgbà ilé lóbìnrin yóò gbé omo yìí lówó yóò sì fí esè rè te ilè, orísìírísìí nnkan ní wón n lò níbi ìsomolórúko bíi. Oyin, Epo, Isu, Eja, Iyò, Omi, abbl láti jé kí omo yìí mo bí ayé se rí won yóò fí gbogbo ohun tí a kà sókè yìí tó omo lénu wò, wón sì máa n wón omi sí omo yìí lára tàbí kí wón da omi sí orí páànù kí won ó wá jé kí ó kán si omo yìí lára. Orúko dabí fèrèsé tí ó fi ÀSÀ, Èsìn, Isé àti ìgbàgbó àwon Yorùbá hàn. Orísìírísìí nnkan la fi n somo lórúko bíi OYIN, EPO, IYO, EJA, OMI abbl. Orísìírísìí nnkan ló le yorí sí orúko tí a so omo

[àtúnṣe] 2

Orile-ede Olominira Benin je orile-ede ni Apa Ilaoorun Afrika ti a mo tele gege bi Dahomey (titi de odun 1975). O ni bode pelu Togo ni apa ilaoorun, Naijiria ni apa iwoorun, ati Burkina Faso ati Nijeri ni ariwa. Ni guusu o jasi Etiodo Benin (Bight of Benin). Botileje pe oluilu re je Porto Novo ibujoko ojoba wa ni [[Kutonou]. "Benin" gege bi oruko re ko ni ohunkohun se pelu Ilẹ̀ọba Benin (tabi Benin City). Oruko re tele je Dahomey ki a to yi si Orile-ede Agbajumo Olominira Benin ni odun 1975 nitori egbe odo to wa eyun Etiodo Benin. Won mu oruko yi nitoripe ko fi s'egbe kan larin gbogbo awon eya eniyan bi adota ti won wa ni ile Benin. Dahomey je oruko iluoba Fon ti ayeijoun, nitori eyi won ro pe ko to.

[àtúnṣe] 3

Olóògbé Obáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ (1909 - 1987), olósèlú, ọmọ orílẹ̀ èdè Naijiria lati ẹ̀yà Yorùbá. Awólọ̀wọ̀ jẹ́ olórí fun awon omo ile Yoruba ati okan ninu awon oloselu pataki ni orile ede Naijiria. A bi ni ojo kefa osu keta odun 1909 ni Ikenne ni ipinle Ogun. Omo agbe ti o fi ise ati ogun ise so ara re di omowe, Awolowo lo ile eko Anglican ati Methodist ni Ikenne ati ni Baptist Boys' High School ni Abeokuta. Leyin re o lo si Wesley College ni Ibadan ti o fi igba kan je oluilu Agbegbe Iwo Oorun Orile ede Naijiria lati ba di Oluko. Ni odun 1934, o di olutaja ati oniroyin. O se oludari ati alakoso Egbe Olutaja Awon Omo Naijiria (Nigerian Produce Traders Association) ati akowe gbogbogbo Egbe Awon Awako Igb'eru Omo Ile Naijiria (Nigerian Motor Transport Union).

[àtúnṣe] 4

Ninu imo mathematiki, nomba gidi (real number) ni a mo si awon nomba ti a le kole gege bi nombamewa (decimal) ti ko lopin. Fun apere 2.4871773339…. Awon nomba gidi je nomba onipin, nomba bi 42 ati −23/129, ati nomba alainiipin, nomba bi π ati gbòngbò alagbarameji 2 (square root) ti won si se fihan gege bi ojuami (point) ni ori ila nomba to gun ni ailopin.

A n pe awon nomba gidi be lati le seyato si awon nọ́mbà tósòro (complex number). Ni aye atijo awon onimo isiro mo nomba tosoro gege be nomba tikosi (imaginary number).

Nomba gidi le je onipin tabi alainipin; o le je nomba aljebra tabi nomba tikonionka (transcendental number); be si ni won le wa ni apaotun, ni apaosi tabi ki won o je odo.

A n fi nomba gidi se iwon awon opoiye to je wiwapapo (continuous). O se se ka fi won han gege bi nombamewa to ni itelentele (sequence) eyonomba (digit) ti ko lopin lapa otun ojuami nombamewa (decimal point); a le fi won han bayi 324.823211247…. Awon ami bintin meta to wa leyin nomba yi tumosi pe awon eyonomba miran si n bo leyin.

[àtúnṣe] 5

Genevieve Nnaji (pípè /n'nɑːdʒɪ/, ọjọ́ìbí May 3, 1979 ní Mbaise, Ipinle Imo, Nigeria), jẹ́ òṣèré filmu ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà. Ní 2005 ó gba Ẹ̀bùn Akadẹ́mì Filmu ilẹ̀ Áfríkà gẹ́gẹ́ bíi Òṣèré Obìnrin Tódárajùlọ.Ìlú Èkó ni Genevieve Nnaji ti dàgbà.

Ìkẹrin nínú àwọn ọmọ méjọ, ọ̀mọ̀wé ni àwọn òbí rẹ̀. Bàbá rẹ̀ siṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi onímọ̀ iṣẹ́-ẹ̀rọ (engineer) nígbàtí ìyá rẹ̀ sì jẹ́ olùkọ́. Ò lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Methodist Girls College ní Yaba, lẹ́yìn rẹ̀ ó tẹrísí Yunifásítì ìlú Èkó. Níbẹ̀ lówà tó ti bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣiṣẹ́ díèdíẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi òṣèré ni Nollywood. (Ekunrere...)

• Colin Powell
• Genevieve Nnaji
• Nomba
• Barack Obama