Jump to content

Èdè Gẹ̀ẹ́sì

Lát'ọwọ́ Wikipedia, ìwé ìmọ̀ ọ̀fẹ́
(Àtúnjúwe láti Gẹ̀ẹ́sì)
gẹ̀ẹ́sì
natural language, modern language, èdè, macrolanguage, standard language, literary language, human language
LábeeAnglic Àtúnṣe
Native labelEnglish Àtúnṣe
IPA transcriptionˈɪŋɡlɪʃ Àtúnṣe
Named afterIlẹ̀gẹ̀ẹ́sì Àtúnṣe
Indigenous toIlẹ̀gẹ̀ẹ́sì Àtúnṣe
Coordinate location51°0′0″N 0°0′0″E Àtúnṣe
Influenced byfaransé, Vulgar Latin, Àwọn èdè oníjẹ́mánì, Èdè Gríkì, Èdè Ítálì Àtúnṣe
Has grammatical casegenitive case, nominative case, oblique case Àtúnṣe
Has grammatical numbersingular, plural Àtúnṣe
Has grammatical moodindicative, subjunctive, interrogative Àtúnṣe
Has grammatical gendermasculine, feminine, neuter Àtúnṣe
Writing systemEnglish alphabet, English Braille, Unified English Braille Àtúnṣe
Language regulatory bodyno value Àtúnṣe
Signed formmanually coded English Àtúnṣe
Ethnologue language status0 International Àtúnṣe
Studied byEnglish studies Àtúnṣe
Jé ojúlówóagreement Àtúnṣe
Ìtàn àkólé yìíhistory of English Àtúnṣe
Category for music in this languageCategory:English-language music Àtúnṣe
Related categoryCategory:English pronunciation, Category:English-language animated films Àtúnṣe
Abo ààmìla langue anglaise Àtúnṣe
Akọ ààmìl'anglais Àtúnṣe
Entry in abbreviations tableангл., инг. Àtúnṣe
PyPI trove classifierNatural Language :: English Àtúnṣe
Stack Exchange site URLhttps://english.stackexchange.com Àtúnṣe
Stack Exchange taghttps://linguistics.stackexchange.com/tags/english, https://tex.stackexchange.com/tags/english Àtúnṣe
Wikimedia language codeen Àtúnṣe
Ìdàkejì fùnnon-English Àtúnṣe
Map

Èdè Gẹẹsi jẹ ede Iwọ-oorun Iwọ-oorun ti o dagbasoke ni ibẹrẹ igba atijọ England ati pe o ti dagba lati ṣiṣẹ bi ede agbaye. Ede naa ni orukọ lẹhin awọn Angles, ọkan ninu awọn ẹya ara ilu Jamani ti o gbe ni Ilu Gẹẹsi lẹhin Ijọba Romu. Loni, Gẹẹsi jẹ ede ti a sọ julọ ni agbaye, ni pataki nitori arọwọto kariaye ti Ijọba Gẹẹsi (ati nigbamii Commonwealth of Nations) ati Amẹrika. O jẹ ede keji ti a kẹkọọ julọ ni agbaye, pẹlu awọn akẹkọọ diẹ sii ju awọn agbọrọsọ abinibi lọ. Sibẹsibẹ, Gẹẹsi wa ni ipo kẹta ni awọn ofin ti awọn agbọrọsọ abinibi, atẹle Mandarin Kannada ati Spani.Gẹẹsi jẹ ede osise, tabi ọkan ninu awọn ede osise, ni awọn orilẹ-ede 57 ati awọn agbegbe 30, ṣiṣe ni ede ti o tan kaakiri julọ ni agbaye. Ni UK, Amerika, Australia, ati New Zealand, Gẹẹsi jẹ ede akọkọ nitori awọn ifosiwewe itan, botilẹjẹpe ko fi idi rẹ mulẹ nipasẹ ofin[1]. O ṣiṣẹ bi ede alabaṣiṣẹpọ ni United Nations, European Union, ati ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ kariaye ati agbegbe miiran. Gẹẹsi tun ti di ede ti o wulo fun diplomacy, imọ-jinlẹ, imọ-ẹrọ, iṣowo agbaye, awọn eekaderi, irin-ajo, ọkọ ofurufu, ere idaraya, ati Intanẹẹti. Gẹgẹbi Ethnologue, diẹ sii ju awọn agbọrọsọ Gẹẹsi bilionu 1.4 wa ni agbaye ni ọdun 2021.

Ni opin ọrundun 18th, Gẹẹsi ti tan kaakiri Ijọba Gẹẹsi nipasẹ awọn ileto rẹ ati ipa oloselu. Iṣowo, imọ-jinlẹ ati imọ-ẹrọ, diplomacy, aworan, ati eto-ẹkọ gbogbo wọn ṣe iranlọwọ lati jẹ ki Gẹẹsi jẹ ede agbaye akọkọ. Gẹẹsi tun jẹ ki ibaraẹnisọrọ kariaye ni ipele agbaye[[55][4] 1]. O ti gba ni awọn apakan ti Ariwa America, Afirika, Oceania, ati ọpọlọpọ awọn agbegbe miiran. Nigbati awọn agbegbe wọnyi gba ominira oloselu, diẹ ninu awọn orilẹ-ede ti o ni ọpọlọpọ awọn ede abinibi yan lati tọju Gẹẹsi bi ede osise lati yago fun awọn italaya ti iṣaju ede agbegbe kan lori awọn miiran. Ni ọrundun 20th, agbara eto-ọrọ ati aṣa ti Amẹrika ati ipa rẹ bi agbara nla lẹhin Ogun Agbaye II, pẹlu igbohunsafefe agbaye ni ede Gẹẹsi nipasẹ BBC [2]ati awọn nẹtiwọọki miiran, tan ede naa siwaju si agbaye. Ni ọrundun 21st, Gẹẹsi ni a sọ ati kọ diẹ sii ju eyikeyi ede miiran ninu itan-akọọlẹ.[3]


Àdàkọ:Wikipedia


  1. Crystal 2003b, pp. 108–109
  2. Baker, Colin (1998). Encyclopedia of Bilingualism and Bilingual Education. Multilingual Matters. p. 311. ISBN 978-1-85359-362-8
  3. McCrum, MacNeil & Cran 2003, pp. 9–10.
  1. How English evolved into a global language 2010.
Àṣìṣe ìtọ́kasí: <ref> tags exist for a group named "[55][4]", but no corresponding <references group="[55][4]"/> tag was found