Ẹ̀wà

Lát'ọwọ́ Wikipedia, ìwé ìmọ̀ ọ̀fẹ́
Jump to navigation Jump to search
Ẹ̀wà
"Painted Pony" dry bean (Phaseolus vulgaris)
Bean plant
Beans and plantain

Ẹ̀wà ni ìkan lára àwọn igi eléso tí ó ń so ohun jíjẹ ẹlẹ́yọ, tí ènìyàn tàbí ẹranko lè jẹ gẹ́gẹ́ bí óúnjẹ. [1]

Oríṣi Ọ̀nà tí a lè gbà jẹ ẹ̀wà[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Ọ̀nà tí a lè gbà láti sè tàbí jẹ ẹ̀wà pọ̀ jántì-rẹrẹ. Lára rẹ̀ ni:

  1. Sísè lásán
  2. Sísèé pẹ̀lú àwọn ohun jíjẹ mìíràn bí Iṣu, àgbàdo, ìrẹsì, kókò, ọ̀gẹ̀dẹ̀ yálà díndín tàbí bíbọ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
  3. A lè fi ẹ̀wà ṣe mọ́ímọ́í àti àkàrà àti ọ̀nà mìíràn tí kálukú bá tún mọ̀ tí wọn lè lòó sí.
  4. A lè fi ẹ̀wà se ọbẹ̀ ìbílẹ̀ tí a ń pè ní gbẹ̀gìrì [2]

Gbígbìn àti kíkórè ẹ̀wà[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Field beans (broad beans, Vicia faba), ready for harvest

Yàtọ̀ sí àwọn óuńjẹ akẹgbẹ́ ẹ̀wà tókù, ẹ̀wà ní tirẹ̀ jẹ́ ohun eléso tí ó nílò ooru tàbí oòrun gbígbóná láti dàgbà. Kí ẹ̀wà tó lè dàgbà débi tí yóò tó kórè, yóò lò tó ọjọ́ Márùndínlọ́gọ́ta sí ọgọ́ta ọjọ́ kí ó tó lè ṣe é kórè lóko. [3] Níbẹ̀rẹ̀ ìdàgbàsókè rẹ̀, èpo tàbi pádi rẹ̀ yóò wà ní àwọ̀ ewé mìnìjọ̀, nígbá tí ó bá tún ìdàgbàsókè díẹ̀ si, pádi rẹ̀ yóò di àwọ̀ pípọ́n rẹ́súrẹ́sú, nígbà tí àwọ rẹ̀ yóò di dúdú nígbà tí ó bá gbó tán. Púpọ̀ ẹ̀wà ni ó ma ń nílò ìrànlọ́wọ́ igi lnítòsí wọn láti fi gbéra sókè, àmọ́, ẹ̀wà ṣèsé kìí nílò ìrànwọ́ kankan láti fi dàgbà rárá.[4] [5]

Bean creeper

Àwọn ítọ́kasí[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

  1. "Beans and peas are unique foods | ChooseMyPlate". www.choosemyplate.gov. Retrieved 2020-01-24. 
  2. Clark, Mellisa. "How to Cook Beans". New York Times Cooking. New York Times. Retrieved 3 January 2020. 
  3. Shurtleff, William; Aoyagi, Akiko (1 October 2013). Early Named Soybean Varieties in the United States and Canada: Extensively Annotated Bibliography and Sourcebook. Soyinfo Center. ISBN 9781928914600. https://books.google.com/?id=zWW4AQAAQBAJ&pg=PA452&dq=bean+maturity+55%E2%80%9360+days#v=onepage&q&f=false. Retrieved 18 November 2017. 
  4. Schneider, Meg. New York Yesterday & Today. Voyageur Press. ISBN 9781616731267. https://books.google.com/?id=6O4sOoTqV60C&pg=PA114&dq=native+americans+corn+beans+squash#v=onepage&q&f=false. Retrieved 18 November 2017. 
  5. "The Germination Of a Bean" (PDF). Microscopy-uk.org.uk. Retrieved 18 November 2017. 

Ìtọ́kasí àrè[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

  • Ẹ̀wà, Yobamoodua Cultural Heritage on Facebook