Mai Mala Buni

His Excellency Mai Mala Buni Àdàkọ:Post-nominals
Governor of Yobe State
Lọ́wọ́lọ́wọ́
Ó gun orí àga 29 May 2019
Deputy	Idi Barde Gubana
Asíwájú	Ibrahim Geidam
Caretaker Chairman of the All Progressives Congress
In office 25 June 2020 – 22 March 2022
Asíwájú	Adams Oshiomhole
Arọ́pò	Abdullahi Adamu
National Secretary of the All Progressives Congress
In office 14 June 2014 – March 2019
Asíwájú	Tijjani Tumsah
Arọ́pò	Victor Giadom
Àwọn àlàyé onítòhún
Ọjọ́ìbí	19 Oṣù Kọkànlá 1967 (1967-11-19) Gujba, North-Eastern State (now in Yobe State), Nigeria
Ẹgbẹ́ olóṣèlú	All Progressive Congress
Alma mater	Espam Formation University Leeds Beckett University
Occupation	Politician

Gomina ipinlẹ Yobe

Mai Mala Buni CON (tí a bí ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kọkànlá ọdún ẹgbẹ̀rún kan dín ní irinwo l’ẹ́gbẹ̀rún kan) jẹ́ olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó ti ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí gómìnà ìpínlẹ̀ Yobe láti ọdún ẹ̀gbẹ̀rún méjì àti oókàndínlógún. Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí gómìnà nígbà ìdìbò gbogbogbòò Nàìjíríà ti ọdún ẹ̀gbẹ̀rún méjì àti oókàndínlógún lábẹ́ ìṣètò All Progressives Congress . Kí ó tó di gómìnà, ó di akọ̀wé orílẹ̀-èdè ti All Progressives Congress .

Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀

A bí Buni ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kọkànlá ọdún ẹgbẹ̀rún kan mẹ́rìndínlọ́gọ́rin sí ogójì ní Buni Yadi, Gujba, ìpínlẹ̀ Àríwá-Ìlà Oòrùn nígbà náà. Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní Àríwá Nàìjíríà, Buni bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ Al -Quran ní kékeré lábẹ́ àbójútó àwọn òbí rẹ̀ àti àwọn àlùfáà mìíràn kí ó tó wọ ilé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ Buni Gari níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí ìjáde ẹ̀kọ́ àkọ́kọ́ ní ọdún ẹgbẹ̀rún kan, àti ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rún, àti àdọ́rin, àti ẹ́sàn-án.

Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ rẹ̀, Buni gba ìwé-ẹ̀rí Goniri ní Goniri ní ọdún ẹgbẹ̀rún kan, àti ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rún, àti àdọ́rin, àti ẹ́sàn-án, ó sì gba ìwé-ẹ̀rí West African Examinations Council ní ọdún ẹgbẹ̀rún kan àti ẹgbẹ̀sán àti márùndínláàdọ́rùn-ún.

Nígbà tí ó wà nínú ìṣèlú, Buni forúkọ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ̀ọ́ àkókò díẹ̀ ní Espam Formation University, Benin Republic níbi tí ó ti gba oyè B.Sc. Oye ẹkọ ni ajọṣepọ kariaye ni ọdun ẹgbẹ̀rún méji àti ẹrìnlá. Ó gba oyè Master nínú International Relations láti Leeds Beckett University, United Kingdom.

Iṣẹ́ àdáni

Pẹ̀lú ìmọ̀ nípa iṣẹ́ ìdílé nípa ìṣòwò àti ìrìnnà ọkọ̀, Buni tún bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ajé nígbà tí ó wà ní kékeré lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ girama rẹ̀. Ìgbìyànjú láti dá ilé iṣẹ́ kan sílẹ̀ láti dá ilé-iṣẹ́ àdáni kan sílẹ̀ ní ti àga àti ohun ọ̀ṣọ́, mú Mai Mala Buni lọ sí Kọ́lẹ́ẹ̀jì ti Ìmọ̀ Sáyẹ́ǹsì àti Ìmọ̀ Ẹ̀rọ Iṣẹ́-ọnà níbi tí ó ti gba ìwé-ẹ̀rí Dáfímọ̀ ní ọdún ẹgbàá lé méjì.

Mai Mala Buni ni alaga igbimọ ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ ninu eyiti:

• MBG Integrated farms Ltd
• Ilé-iṣẹ́ epo àti kẹ́míkà MMB Nig. Ltd
• MBG Construction and General Services Ltd
• Buni Gari àti Ilé-iṣẹ́ Nig. Ltd
• Bright View Capital Alliance Ltd
• Subi Mega Global Solutions Ltd
• Ìbáṣepọ̀ Àtúnṣe Nig. Ltd
• First Integrated and Logistics Services Ltd

Ìṣèlú

Mala Buni bẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò òṣèlú rẹ̀ ní ọdún Ẹgbẹ̀rún kan àti ọgọ́rùn-ún mẹ́sàn-án àti àádọ́rin-mẹ́rin nígbà tí ó díje fún ipò ìgbìmọ̀ lábẹ́ ìgbìmọ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú National Republican Convention (NRC), láti ṣojú fún agbègbè Buni ní ìgbìmọ̀ ìjọba ìbílẹ̀ Gujba . Lẹ́yìn náà ni wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí agbọ̀rọ̀sọ fún ìgbìmọ̀ náà.

Ó di olùrànlọ́wọ́ àgbà fún àwọn aṣòfin ní ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún ẹgbẹ̀wàá, àti ní ọdún Egberun meji o le merin, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ ìṣàkóso Yunifásítì ti Uyo .

Ní ọdún Egberun meji o le mefa, wọ́n dìbò yàn án gẹ́gẹ́ bí Alága fún Advanced Congress of Democrats ní ìpínlẹ̀ Yobe, nígbà tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Action Congress ní ìpínlẹ̀ náà dara pọ̀ mọ́ Advanced Congress of Democrats láti dá ẹgbẹ́ alágbára sílẹ̀ lórí ìgbìmọ̀ Action Congress, ẹgbẹ́ náà sì fi ara wọn sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Alága ẹgbẹ́ Action Congress láìsí alátakò, lẹ́yìn náà ni wọ́n dìbò yàn án níbi tí ó ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí alága láti ọdún ẹgbàáji ó dín méje sí ọdún ẹgbẹ̀rún méjì lé mẹ́wàá.

Ní ọdún ẹgbẹ̀rún méjì lé lọ́kànlá, Buni dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú All Nigeria Peoples Party (ANPP) tí ó ń ṣàkóso nígbà náà ní ìpínlẹ̀ Yobe, wọ́n sì yàn án gẹ́gẹ́ bí olùdámọ̀ràn pàtàkì lórí ọ̀rọ̀ òṣèlú àti ọ̀rọ̀ òfin fún Gómìnà ìpínlẹ̀ Yobe Ibrahim Gaidam . Ní ọdún ẹgbàá lé ẹgbẹ̀rún kan lẹ́yìn ìṣọ̀kan àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú ńláńlá láti dá ẹgbẹ́ All Progressives Congress (APC) sílẹ̀, Mai Mala Buni di akọ̀wé ìpínlẹ̀ fún ẹgbẹ́ òṣèlú náà ní ìpínlẹ̀ Yobe, lẹ́yìn náà ni wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí Alága ìpínlẹ̀ fún All Progressives Congress ní ìpínlẹ̀ Yobe.

Ní ọdúnọdún ẹgbẹ̀wá lé mẹ́rinlelogun, Mai Mala Buni di Akọ̀wé Orílẹ̀-èdè àkọ́kọ́ tí a yàn fún All Progressives Congress . Ilana kanna ti ẹgbẹ naa ni o ṣe itọsọna ijọba Aare Muhammadu Buhari ni ọdun Ẹgbẹ̀rún méjì dín lẹ́ẹ̀gbàá. Ìdúróṣinṣin rẹ̀ láti ṣiṣẹ́ fún ẹgbẹ́ òṣèlú náà mú kí ó gba ipò akọ̀wé orílẹ̀-èdè ní ìgbà kejì ní ọdún Ẹgbàácentúrin-ó-dín-mọ́kàndínlógún.

Nígbà tí ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé orílẹ̀-èdè APC àti Alága ìgbìmọ̀ àwọn ọkọ̀ ojú omi Nigeria Shippers Council, wọ́n yàn án, wọ́n fọwọ́ sí i, wọ́n sì yàn án gẹ́gẹ́ bí ẹni tí yóò gba àsíá APC fún ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Yobe ní ọdún <b>Ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀kàndínlógún</b>..

Nígbà ìdìbò gbogbogbòò ọdún Ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀kàndínlógún., wọ́n yan Hon. Mai Mala gẹ́gẹ́ bí Gómìnà Àgbà kẹrin ní ìpínlẹ̀ Yobe nígbà tí ó gba ìbò tó ga jùlọ ti Ẹgbàáje dín níirínwó ó lé mẹ́tàlá dín níirínwó láti borí alátakò rẹ̀ Alhaji Bello Iliya ti ẹgbẹ́ òṣèlú People Democratic Party (PDP) tí ó gba Ẹgbàárún-mẹ́rin àti ẹgbẹ̀ta dín ní mẹ́fà àti mẹ́ta nìkan.

Ní oṣù kẹfà ọdún ọdún ẹgbẹ̀rún méjì àti ogún, wọ́n tú ìgbìmọ̀ iṣẹ́ orílẹ̀-èdè ti ẹgbẹ́ All Progressive Congress (APC) ká, wọ́n sì fi ìgbìmọ̀ ìgbà díẹ̀ tuntun sílẹ̀ ní ipò wọn, Hon. Mai Mala Buni sì ni yóò máa ṣe alága ìgbìmọ̀ àpérò àrà ọ̀tọ̀ ti ẹgbẹ́ náà.

Ìgbìmọ̀ náà ní ẹrù iṣẹ́ láti darí àwọn ìgbòkègbodò ẹgbẹ́ náà fún àkókò àkọ́kọ́ oṣù mẹ́fà àti láti múra sílẹ̀ àti láti ṣe àkóso ìpàdé orílẹ̀-èdè àrà ọ̀tọ̀ ti ẹgbẹ́ náà.

Nígbà ìpàdé ìgbìmọ̀ alákòóso orílẹ̀-èdè kan tí wọ́n ṣe ní ilé ìgbìmọ̀ ìpínlẹ̀ Abuja ní ọjọ́ kẹjọ oṣù Kejìlá ọdún ọdún ẹgbẹ̀rún méjì àti ogún, wọ́n fún àkókò ìgbìmọ̀ ìgbà díẹ̀/ìgbìmọ̀ àpérò àrà ọ̀tọ̀ ní oṣù mẹ́fà sí i.

Gomina Ipinle Yobe

Ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún ọdún ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀kàndínlógún, nígbà tí wọ́n ń fi í sípò gómìnà ìpínlẹ̀ Yobe, Mai Mala Buni sọ pé “Ìjọba wa yóò gbìyànjú láti rí i dájú pé wọ́n san owó tí ó jọra sí Universal Basic Education Commission (UBEC) kíákíá, láti jẹ́ kí Ìpínlẹ̀ náà lè gba owó ìrànlọ́wọ́ UBEC láti mú kí ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ sunwọ̀n síi. A ó tún kọ́ àwọn yàrá ìkẹ́ẹ̀kọ́ púpọ̀ sí i, a ó gbà àwọn olùkọ́ síṣẹ́, a ó sì tún mú kí àwọn olùkọ́ ní ìṣírí, a ó sì pèsè àwọn ohun èlò ẹ̀kọ́ afikún láti bá àwọn agbègbè wọ̀nyí mu. Ọ̀nà yìí yóò jẹ́ àtúnṣe ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ girama ; a ó tún mú kí iṣẹ́ olùkọ́ jẹ́ ohun tó fani mọ́ra àti ẹ̀kọ́ tó túbọ̀ ṣiṣẹ́. Ìsanwó owó ìdánwò láti ọwọ́ ìjọba fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní àwọn ilé ìwé gbogbogbòò yóò dúró ṣinṣin. Àwọn òbí àti àwọn olùtọ́jú ní ìpínlẹ̀ náà yóò bọ́ lọ́wọ́ ẹrù sísan owó ilé ìwé àti owó ìdánwò fún àwọn ọmọ ilé ìwé wọn. Láti mú kí ìforúkọsílẹ̀ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ sunwọ̀n síi àti láti fún wọn níṣìírí láti máa fi sílẹ̀ ní àwọn ilé ìwé wa, ìjọba yìí yóò bá Ìjọ́ba Àpapọ̀ ṣiṣẹ́ fún ìmúṣẹ Ètò Oúnjẹ Ilé.”

Ní oṣù kẹrin ọdún ẹgbàá ó lé ogún, ìjọba ìpínlẹ̀ lábẹ́ ìdarí rẹ̀ ti ná owó tó lé ní bílíọ̀nù méjì àti ààbọ̀ náírà láti kọ́ ilé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ méje ní àwọn ibi tó yàtọ̀ síra ní ìpínlẹ̀ Yobe. Àwọn iṣẹ́ náà ni a ṣe láti dín ìdìpọ̀ àwọn ilé ìwé ní àwọn agbègbè ìlú ńlá tí wọ́n ti ń gbòòrò sí i lọ́wọ́lọ́wọ́ nítorí àwọn ènìyàn tí wọ́n sá kúrò nílé láti ilé wọn.

Gẹ́gẹ́ bí ìpínlẹ̀ Yobe, tí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìpínlẹ̀ tí ìkọlù Boko Haram ti kọlu jùlọ, Gómìnà Mai Mala Buni ti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí a ti lé kúrò nílé láti padà sípò nípa títún ilé wọn kọ́ àti pípèsè àwọn ètò ìrànlọ́wọ́ fún ìgbésí ayé. Ìpínlẹ̀ náà pẹ̀lú Báńkì Ìdàgbàsókè Áfíríkà lábẹ́ Ìrànlọ́wọ́ Agro-Processing, Productivity Enhancement, àti Livelihood Improvement Support, APPEALS, Project ti pín àwọn ètò ìrànlọ́wọ́ ìgbésí ayé sí àwọn IDPs tó lé ní ẹ̀ẹ́dẹ́gbaàta.

Mai Mala Buni ni Kanem Borno Cultural Summit 2026.

Ní oṣù kẹsàn-án ọdún ẹgbẹ̀rún méjì àti ogún , ìjọba bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ ilé fún àwọn ará ìlú ìbílẹ̀. Ilé-iṣẹ́ epo rọ̀bì ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (NNPC), Ilé-iṣẹ́ Idàgbàsókè epo rọ̀bì ti Shell Petroleum Company of Nigeria Limited (SPDC), Ilé-iṣẹ́ Iṣẹ́ Àjọṣepọ̀ Shell Nigeria Exploration and Production Company Limited (SNEPCO) àti Total Nigeria Plc ló ṣe onígbọ̀wọ́ iṣẹ́ náà

Nínú ẹ̀ka ìlera, ìjọba ti kọ́ mẹ́tàléláàdọ́ta nínú méjídínlọ́gọ́sàn-ún àwọn ilé ìtọ́jú ìlera alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ tí a dábàá, tí a pèsè pẹ̀lú àwọn yàrá ìwádìí, ilé ìtajà oògùn, àwọn ẹ̀ka Malemand àti Femafemale, àti àwọn ilé ìtọ́jú fún àwọn òṣìṣẹ́ ìlera tí a gbé sí àwọn ilé ìtọ́jú wọ̀nyí fún iṣẹ́ ojoojúmọ́ fún àwọn agbègbè náà.

Nínú ìdàgbàsókè ilé, àwọn ilé ẹgbẹ̀sán lábẹ́ ìpele àkọ́kọ́ ti ètò ilé gbígbé gbogbogbòò ti ìpínlẹ̀ náà ni wọ́n ń kọ́ lọ́wọ́lọ́wọ́ ní àwọn ìlú mẹ́fà ti ìpínlẹ̀ náà, nígbà tí a retí pé kíkọ́ àwọn ilé ẹgbẹ̀sán mìíràn lábẹ́ ìpele kejì yóò bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn tí ìpele àkọ́kọ́ bá parí.

Ẹ̀bùn

Ní oṣù kẹwàá ọdún ẹ̀gbẹ̀rún méjì àti ogún méj, Ààrẹ Muhammadu Buhari fún un ní ọlá orílẹ̀-èdè Nàìjíríà fún Commander Of The Order Of The Niger (CON).

Wo tun

• Ìpínlẹ̀ Yobe
• Àkójọ àwọn gómìnà ìpínlẹ̀ Yobe
• Àkójọ àwọn abúlé ní Ìpínlẹ̀ Yobe
• Àkójọ àwọn gomina ìpínlẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́ ní Nàìjíríà
• Ìgbìmọ̀ Àwọn Gómìnà Nàìjíríà