Jump to content

Maximian

Lát'ọwọ́ Wikipedia, ìwé ìmọ̀ ọ̀fẹ́
Maximian
Ère orí Maximian ní ilé ìkóhun-ìṣẹ̀ǹbáyéjọ Musée Saint-Raymond, Toulouse
Ọbalúayé Rómù (ní apá Ìwọ̀-oòrùn)
Reign 1 Oṣù Kẹrin 286 – 1 Oṣù Karùn-ún 305
Predecessor Diocletian (òun nìkan)
Successor Constantius Kìíní
Reign 285 – 286
Spouse Eutropia
Issue
Maxentius
Fausta
Theodora
Born Ní nǹkan bí ọdún 250
Sirmium (Sremska Mitrovica, Sẹ́bíà òde òní)
Died Ọdún 310 (ní nǹkan bí ọmọ ọdún 60)
Massilia (Marseille, Fránsì òde òní)

Maximian (Látìn: Marcus Aurelius Valerius Maximianus; ní nǹkan bí ọdún 250 – ọdún 310), tí wọ́n tún ń pè ní Herculius, jẹ́ ọbalúayé Ilẹ̀ Ọbalúayé Rómù láti ọdún 286 títí di ọdún 305. Ó jọba pọ̀ pẹ̀lú Diocletian, ẹni tí ó jẹ́ ọ̀rẹ́ àti ọ̀gá rẹ̀: Diocletian ń ṣàkóso apá Ìlà-oòrùn ilẹ̀ ọbalúayé náà, nígbà tí Maximian ń ṣàkóso apá Ìwọ̀-oòrùn.[1] Láti ọdún 293, ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olórí mẹ́rin tí wọ́n jọ ń ṣàkóso Rómù nínú ètò tí a ń pè ní Tetrarchy (ìjọba ẹlẹ́ni mẹ́rin).[2]

Ìgbésí ayé rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Wọ́n bí Maximian ní nǹkan bí ọdún 250 nítòsí ìlú Sirmium ní agbègbè Pannonia, ní Sẹ́bíà òde òní. Àwọn òbí rẹ̀ kì í ṣe olówó tàbí ọlọ́lá.[1] Ó wọ iṣẹ́ ológun, ó sì jagun pẹ̀lú Diocletian lábẹ́ àwọn ọbalúayé Aurelian àti Probus.[2] Ìyàwó rẹ̀ ni Eutropia, ará Síríà, wọ́n sì bí ọmọ méjì: Maxentius àti Fausta. Ọmọbìnrin rẹ̀ àgbà, Theodora, fẹ́ Constantius Chlorus.[2]

Ní Oṣù Keje 285, Diocletian fi Maximian jẹ Caesar (igbákejì ọbalúayé), ní ọjọ́ 1 Oṣù Kẹrin 286 ó sì gbé e ga sí ipò Augustus (ọbalúayé àgbà).[1] Maximian ṣẹ́gun ọ̀tẹ̀ àwọn àgbẹ̀ tí a ń pè ní Bagaudae àti ìkọlù àwọn ẹ̀yà Jẹ́mánì ní Gaul (Fránsì òde òní). Ṣùgbọ́n kò lè borí Carausius, ọ̀gágun ọkọ̀ ojú omi tí ó dìtẹ̀, tí ó sì gba Britain àti apá àríwá Gaul.[1][2] Ní ọdún 293, wọ́n yan Constantius Chlorus ní Caesar lábẹ́ Maximian, Constantius sì gba Britain padà ní ọdún 296. Lẹ́yìn náà, Maximian jagun ní Spéìn àti ní àríwá Áfríkà.[2][3]

Ní apá ti rẹ̀, Maximian mú àṣẹ àkọ́kọ́ ti Diocletian ṣẹ ní ọdún 303, èyí tí ó pàṣẹ pé kí wọ́n sun ìwé mímọ́ àwọn Kristẹni, kí wọ́n sì ti ṣọ́ọ̀ṣì wọn pa.[1] Ní ọjọ́ 1 Oṣù Karùn-ún 305, ó fi ipò sílẹ̀ ní ìlú Mediolanum (Milan), ní ọjọ́ kan náà tí Diocletian fi ipò sílẹ̀ ní Nicomedia; ó dàbí ẹni pé kò fẹ́ ṣe bẹ́ẹ̀ tọkàntọkàn.[1]

Ìpadàbọ̀ àti ikú

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]

Ní Oṣù Kẹwàá 306, wọ́n kéde ọmọ rẹ̀, Maxentius, ní ọbalúayé ní Rómù, Maximian sì tún gbé oyè Augustus wọ̀ láti tì í lẹ́yìn. Ní ọdún 307, ó fi ọmọbìnrin rẹ̀ Fausta fún Constantine ní aya.[2] Ní ọdún 308, ó gbìyànjú láti yọ Maxentius kúrò lórí oyè ní Rómù, ṣùgbọ́n kò ṣeé ṣe; ní ìpàdé ìlú Carnuntum ní ọdún kan náà, Diocletian rọ̀ ọ́ láti fi ipò sílẹ̀ lẹ́ẹ̀kejì.[3]

Ní ọdún 310, nígbà tí Constantine lọ jagun pẹ̀lú àwọn Frank, Maximian kéde ara rẹ̀ ní ọbalúayé lẹ́ẹ̀kan sí i. Constantine padà, ó lé e dé Massilia (Marseille), ó sì mú un.[2] Maximian kú ní ọdún 310 kan náà; ọ̀pọ̀ àwọn òpìtàn sọ pé ó pa ara rẹ̀, àwọn mìíràn sì sọ pé Constantine ló pàṣẹ ikú rẹ̀.[1][2]

Àwọn ìtọ́kasí

[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 "Maximian". Encyclopaedia Britannica (in Èdè Gẹ̀ẹ́sì). Retrieved 2026-11-17.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 DiMaio, Michael, Jr. "Maximianus Herculius (286-305 A.D.)". De Imperatoribus Romanis: An Online Encyclopedia of Roman Emperors (in Èdè Gẹ̀ẹ́sì). Retrieved 2026-11-17.
  3. 1 2 Lendering, Jona. "Maximian". Livius.org (in Èdè Gẹ̀ẹ́sì). Retrieved 2026-11-17.