Èdè Nupe
Ìrísí
(Àtúnjúwe láti Nupe language)
| Nupe | |
|---|---|
| Sísọ ní | Nàìjíríà |
| Ọjọ́ ìdásílẹ̀ | 1990 |
| Agbègbè | Ìpínlẹ̀ Niger, Ìpínlẹ̀ Kwárà, Ìpínlẹ̀ Kogí, Agbègbè Olúìlú Ìjọba Àpapọ̀ Abùjá |
| Ẹ̀yà | Àwọn Nupe |
| Ìye àwọn afisọ̀rọ̀ | 800,000 |
| Èdè ìbátan | |
| ìsọèdè | Nupe Tako (Bassa Nge)
|
| Àwọn àmìọ̀rọ̀ èdè | |
| ISO 639-3 | nup |
Èdè Tápà (tàbí Nupe, Nupenci, Nyinfe, Anufe) jẹ́ èdè ní Nàìjíríà (ní Ìpínlẹ̀ Niger, Kwárà, Kogí, Èkìtì, àti Agbègbè Olúìlú Ìjọba Àpapọ̀ Abùjá).[1]
Ìró Ohùn
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]
Èdè Tápà jẹ́ èdè oníròó ohùn, ìró ohùn márùn-ún ló wà. Wọ́n fi àmì ohùn sórí fáwẹ́lì láti fi ìró ohùn sílébù kan hàn.
| Ìró ohùn | Àmì ohùn |
|---|---|
| Ìró ohùn òkè | (´) àmì ohùn òkè |
| Ìró ohùn àárín | kò sí àmì ohùn |
| Ìró ohùn ìsàlẹ̀ | (`) àmì ohùn ìsàlẹ̀ |
| Ìró ohùn ẹlẹ́yọ̀ọ́ròkè | (ˇ) àmì ohùn ẹlẹ́yọ̀ọ́ròkè |
| Ìró ohùn ẹlẹ́yọ̀ọ́rodò | (ˆ) àmì ohùn ẹlẹ́yọ̀ọ́rodò |
Fọnẹ́tíìkì
[àtúnṣe | àtúnṣe àmìọ̀rọ̀]Fáwẹ́lì àìránmúpè márùn-ún ló wà nínú èdè Tápà: /a, e, i, o u/. Bákan náà ni fáwẹ́lì aránmúpè mẹ́ta ló wà: /ã, ĩ, ũ/.[2]
| Afèjìètèpè | Afiyínfètèpè | Àfèrìgìpè | Afàjàfèrìgìpè | Afàjàpè | Afàfàsépè | Afàfàséfètèpè | Afitánnápè | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aṣẹ́nupè | àìkùnyùn | p | t | k | kp /k͡p/ | ||||
| akùnyùn | b | d | g | gb /ɡ͡b/ | |||||
| Affricate | àìkùyùn | ts /t͡s/ | c /t͡ʃ/ | ||||||
| akùnyùn | dz /d͡z/ | j /d͡ʒ/ | |||||||
| Àfúnnupè | àìkùnyùn | f | s | sh /ʃ/ | h | ||||
| akùnyùn | v | z | zh /ʒ/ | ||||||
| Aránmúpè | m | n | |||||||
| Àséèsétán | l | y /j/ | w | ||||||
| Aréhọ́n | r | ||||||||
Ìsọ̀rí
Ẹ̀rí ti onímọ̀ èdè fi hàn pé èdè Tápà jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀ka èdè Tápà ti ẹbí Bẹ́núé-Kóńgò. Ìgbìrà, Gbari àti Gade jẹ́ èdè mìíràn tó wà nínú ẹ̀ka yìí. Èdè àdúgbò Tápà tó nǹkan bí méjì ló wà: Tápà àárín gbùngbùn àti Nupe Tako.[3]
Ìtọ́kasí
- Ethnologue report on Nupe-Nupe-Tako
- PanAfriL10n page on Nupe Archived 2007-07-06 at the Wayback Machine.
- Takada nya Aduwa nya Eza Kama kendona zizi nya Anglican Church yi na Portions of the Book of Common Prayer in Nupe.
Àwọn ẹ̀yà abínibí ilẹ̀ Naijiria | |
|---|---|
- ↑ Project, Joshua (2014-11-01). "Nupe in Nigeria". Joshua Project. Retrieved 2023-06-14.
- ↑ "Nupe language, alphabet and pronunciation". omniglot.com. 2023-06-14. Retrieved 2023-06-14.
- ↑ "Nupe language". Encyclopedia Britannica. Retrieved 2023-06-14.