Jump to content

Ìpínlẹ̀ Adamawa

Lát'ọwọ́ Wikipedia, ìwé ìmọ̀ ọ̀fẹ́
(Àtúnjúwe láti Adamawa State)
Ìpínlẹ̀ Adámáwá
Flag of Ìpínlẹ̀ Adámáwá
Flag
Nickname(s): 
Land of Beauty
Location in Nigeria
Location in Nigeria
Country Nigeria
OluiluYola
Ijoba Ibile21
Idasile27 August 1991
Government
 • GominaUmaru Fintiri (APC)
 • Awon AlagbaJibril Mohammed Aminu, Mohammed Mana, Grace Bent
 • National Assembly delegatesAkojo
Area
 • Total36,917 km2 (14,254 sq mi)
Population
 (2005)
 • Total3,737,223
Time zoneUTC+0 (GMT)
GeocodeNG-AD
GIO (2007)$4.58 billion[1]
GIO ti Enikookan$1,417[1]
www.adamawa.gov.ng
Adamawa State
Flag of Adamawa State
Flag
Official seal of Adamawa State
Seal
Nickname(s): 
Land of Beauty/UBA
Location of Adamawa State in Nigeria
Location of Adamawa State in Nigeria
Coordinates: 9°20′N 12°30′E / 9.333°N 12.500°E / 9.333; 12.500
Country Nigeria
EstablishedAugust 27, 1991
CapitalYola
Government
 • BodyGovernment of Adamawa State
 • GovernorUmaru Fintiri (PDP)
 • Deputy GovernorCrowther Seth (PDP)
 • LegislatureAdamawa State House of Assembly
 • SenatorsC: Aishatu Dahiru Ahmed (APC)
N: Ishaku Elisha Abbo (APC)
S: Binos Dauda Yaroe (PDP)
 • RepresentativesList
Area
 • Total36,917 km2 (14,254 sq mi)
Population
 (2006)
 • Total3,178,950
Time zoneUTC+1 (GMT)
Postal code
640001
Dialing Code+234
GeocodeNG-AD
GDP (2007)$4.58 billion[1]
GDP Per Capita$1,417[1]
HDI (2019)0.488[2]
low · 27th of 37
Websitewww.adamawastate.gov.ng

Ìpínlẹ̀ Adamawa (Fula: Leydi Adamaawa 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤢𞤣𞤢𞤥𞤢𞥄𞤱𞤢) jẹ́ ìpínlẹ̀ kan ní agbègbè àríwá-ìlà-oòrùn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, tí ó pín ààlà pẹ̀lú Ìpínlẹ̀ Bornosí àríwá ìwọ̀-oòrùn, Gombesí ìwọ̀-oòrùn, àti Taraba gúúsù-ìwọ̀-oòrùn nígbàtí ààlà ìlà-oòrùn rẹ̀ di apákan ààlà orílẹ̀ èdè pẹ̀lú orílẹ̀ èdè Cameroon. Orúkọ rẹ̀ jẹ yọ látara ìtàn emirate ti Adamawa, pẹ̀lú olú-ìlú ẹ́míréétì tẹ́lẹ̀rí ti Yola tí ó jẹ́ gẹ́gẹ́ bí olú-ìlú Ìpínlẹ̀ Adamawa. Ìpínlẹ̀ náà jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìpínlẹ̀ oríṣiríṣi àkóónú ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà pẹ̀lú áwọn ọ̀wọ́ ẹ̀yà onílùú tí ó lé ní ọgọ́rùn-ún. Wọ́n dáa sílẹ̀ ní ọdún 1991 nígbàtí ìpínlẹ̀ Gongola tẹ́lẹ̀rí túká di ìpínlẹ̀ Adamawa àti ìpínlẹ̀ Taraba.[3]

Láàárín àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́rìndínlógójì ti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ìpínlẹ̀ Adamawa jẹ́ ìpínlẹ̀ ẹlẹ́ẹ̀kẹjọ tí ó gbòòrò jùlọ ní ààyè tàbí agbègbè àti ṣùgbọ́n ẹlẹ́ẹ̀kọkàndínlógún ní iye pẹ̀lú ènìyàn tí ó tó mílíọ́nnù mẹ́rinlé-ní-ìdámẹ́rin gẹ́gẹ́ bí àbájáde ọdún 2016.[4]

Ohun tí a wá mọ̀ sí ìpínlẹ̀ Adamawa ti ní olùgbé láti bí ọ̀pọ̀ ọdún sẹ́yìn kúnfún àwọn oríṣiríṣi ẹ̀yà pẹ̀lú Bwatiye (Bachama), Bali, Bata (Gbwata), Gudu, Mbula-Bwazza, àti Nungurab (Lunguda) ní àáríngbùngbùn agbègbè náà; Kamwe sí àríwá àti àáríngbùngbùn agbègbè náà; Jibusí gúúsù tí ó naṣẹ̀; Kilba, Marghi, Waga, àti Wula ní ìlà-oòrùn, àti Mumuye ní gúúsù nígbàtí àwọn Fulaniń gbé jákèjádò ìpínlẹ̀ náà lemọ́lemọ́ gẹ́gẹ́ bí darandaran. Ìpínlẹ̀ Adamawa jẹ́ àkóónú oriṣ́iríṣi ẹ̀sìn nígbàtí ìwọ̀n bí 55% àwọn ènìyàn olùgbé jẹ́ Mùsùlùmí Sunni àti ìwọ̀n 30% jẹ́ Kììtẹ́nì (nípàtàkì Lutheran, EYN, ECWA, àti ìjọ aláṣọ ara) nígbàtí àwọn ìwọ̀n 15% jẹ́ àwọn ẹlẹ́sìn ìbílẹ̀.[5][6]

Agbegbe Ijoba Ibile 21 lowa ni Ipinle Adamawa :


  1. 1 2 3 4 "C-GIDD (Canback Global Income Distribution Database)". Canback Dangel. Retrieved 2008-08-20. Àṣìṣe ìtọ́kasí: Invalid <ref> tag; name "C-GIDD GDP" defined multiple times with different content.
  2. ↑ Àṣìṣe ìtọ́kasí: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "HDI".
  3. ↑ "This is how the 36 states were created". Pulse.ng. October 24, 2017. Retrieved 15 December 2021.
  4. ↑ "Population 2006-2016". National Bureau of Statistics. Archived from the original on 14 December 2021. Retrieved 14 December 2021.
  5. ↑ Roelofs, Portia (November 2017). "Civil Society, Religion and the State: Mapping of Borno and Adamawa" (PDF). Abuja: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit. Archived from the original (PDF) on 19 January 2022. Retrieved 18 January 2022.
  6. ↑ Nwankwo, Cletus Famous (27 March 2019). "Religion and Voter Choice Homogeneity in the Nigerian Presidential Elections of the Fourth Republic". Statistics, Politics and Policy 10: 1–25. doi:10.1515/spp-2018-0010. https://www.researchgate.net/publication/331532913. Retrieved 19 January 2022.