Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Iwajowa

Ìwàjówà jẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Oyo, Nàìjíríà . Olú ìlú rẹ̀ wà ní ìlú Iwere Ile. Ìwere-ile jẹ́ ìlú ogun alágbára ní ìjọba Oyo àtijọ́, tí ó je ilu eru fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Oyo àti Alaafin láti kọlu. Iwere-ile di olú-ilé ìjọba ìbílẹ̀ Iwajowa ní ọjọ́ kẹrin oṣù Kejìlá ọdún 1996 lẹ́yìn ìdásílẹ̀ ìjọba ìbílẹ̀ tuntun lábẹ́ ìjọba Gen Sanni Abacha. Àwọn ìlú àti àwọn ibùgbé mìíràn ní Iganna, Ilaji-Ile, Idiko-Ile, Ayetoro Ile, Itasa, Idiko Ago, Elekookan, Ijio, Ayegun Wasimi àti àwọn abúlé àti àwọn ibùgbé oko tó lé ní ota le loodunrun o din mewa. Àwọn olùgbé agbègbè náà jẹ́ àwọn ará Yorùbá tí wọ́n ń gbé ní àlàáfíà pẹ̀lú àwọn ẹ̀yà mìíràn bíi Fulani, Hausa, Tiv, Egede àti àwọn mìíràn tí wọ́n un se ìtọ́jú màlúù, iṣẹ́ àgbẹ̀ ńlá àti ọdẹ. Èyí ṣàlàyé ìdí tí oúnjẹ àti àwọn èso oko fi wà ní ìwọ̀n olowo poku.

Bákan náà, ìgbìmọ̀ náà ní àṣà tí wọ́n fi àwọn ayẹyẹ ìbílẹ̀ ọdọọdún ṣe, bíi: àwọn ayẹyẹ Oro, Ogun, Sango àti Egungun àti àwọn ayẹyẹ àṣà Gelede. Ìjọba Ìbílẹ̀ Iwajowa n aala pelu ijoba ibile itesiwaju ní apa Àríwá, ní Gúúsù pelu Ibarapa North, ní Ìlà Oòrùn pelu ìjọba ìbílẹ̀ Kajola, àti ní Ìwọ̀ Oòrùn pelu orílẹ̀-èdè Republic of Benin. Ó ní owan ile ti o tó 2,529 kilomita àti iye àwọn ènìyàn ti o tó 102,980 ní ìkànìyàn ọdún 2006.

Kóòdù ìfìwéránṣẹ́ agbègbè náà ni Méjìlènígba.

Oju-ọjọ

Ní àsìkò òjò, èyí tí ó jẹ́ ọ̀rinrin ní gbogbo ọdún, tí ó jẹ́ pé ó kún fún omi, tí ó sì ní ìkùukùu díẹ̀, iwon igbonan tabi oru kìí sábà máa ń lọ sílẹ̀ ju 65°F tàbí kí ó ga ju 99°F lọ.