Ọ́ksíjìn

Nítrójínì ← Ọ́ksíjínì → Fluorínì - ↑ O ↓ S 8O Periodic table
Ìfarahàn
liquid oxygen with bubbles of oxygen gas
Àwọn ìní àníkárí
Orúkọ, àmì-ìdámọ̀, nọ́mbà	Ọ́ksíjínì, O, 8
Ẹ̀ka apilẹ̀sẹ̀	nonmetal, chalcogens
Àdìpọ̀, ìgbà, block	16, 2, p
Ìwúwo átọ́mù	15.9994(3) g·mol−1
Ìtòjọ ẹ̀lẹ́ktrónì	1s2 2s2 2p4
Àwọn ẹ̀lẹ́ktrónì lórí ọ̀nà kan	2, 6 (Image)
Àwọn ìní aláfójúrí
Phase	gas
Kíki	(0 °C, 101.325 kPa) 1.429 g/L
ojúàmì ìyọ́	54.36 K, -218.79 °C, -361.82 °F
ajúàmì ìhó	90.20 K, -182.95 °C, -297.31 °F
Critical point	154.59 K, 5.043 MPa
Heat of fusion	(O2) 0.444 kJ·mol−1
Heat of vaporization	(O2) 6.82 kJ·mol−1
Specific heat capacity	(25 °C) (O2) 29.378 J·mol−1·K−1
Vapor pressure
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T/K       61 73 90
Atomic properties
Oxidation states	2, 1, −1, −2 (neutral oxide)
Electronegativity	3.44 (Pauling scale)
Ionization energies (more)	1st: 1313.9 kJ·mol−1
	2nd: 3388.3 kJ·mol−1
	3rd: 5300.5 kJ·mol−1
Covalent radius	66±2 pm
Van der Waals radius	152 pm
Miscellanea
Crystal structure	cubic
Magnetic ordering	paramagnetic
Thermal conductivity	(300 K) 26.58x10-3  W·m−1·K−1
Speed of sound	(gas, 27 °C) 330 m/s
CAS registry number	7782-44-7
Most stable isotopes
Main article: Isotopes of Ọ́ksíjínì
iso NA half-life DM DE (MeV) DP 16O 99.76% 16O is stable with 8 neutrons 17O 0.039% 17O is stable with 9 neutrons 18O 0.201% 18O is stable with 10 neutrons

Ọ́ksíjìn ( /ˈɒksɪdʒɪn/ OK-si-jin) je apilese pelu nomba atomu 8 to si je sisoju pelu ami-idamo O. Oruko re wa lati gbongbo oro ede Griiki ὀξύς (oksis) (ikan, to je "shamu shamu", tountoka si ikan lenu awon ikan) ati -γενής (-jenis) (olupese, olumuwa), nitoripe nigba isoloruko re won ro pe gbogbo ikan gbodo ni oksijin ninu.

Ni igbonasi ati itemo opagun, atomu meji apilese na undipo lati da oksijinmeji kan (dioxygen), efuufu oniatomumeji alailawo, alailoorun, alainitowo to ni afida O₂.

Oksijin je ikan ninu adipo kalkojin lori tabili alakoko, be sini o je apilese alaiseonide highly adarapo gidigidi to unda that readily forms adapo kiakia (agaga awon oloksijin) pelu gbogbo awon apilese yioku. Gegebi isupo re, oksijin ni apilese jantirerejulo keta ni agbalaye leyin haidrojin ati heliom ati apilese tojantirere julo gegebi isupo ninu Earth's crust, o je bi idaji isupo crust. Oksijin adawa je adarapo ni kemika julo lati han ni Aye laisi igbese afimoledapo awon iseelemin alaaye, ti won unlo okun imole orun lati se oksijin alapilese lati inu omi. O₂ alapilese sese bere si pejo ninu afefeojuorun leyin ihanjade iyiarada awon iseelemin wonyi, ni bi odun 2.5 billion seyin. Efuufu oksijin oniatomumeji lo je 20.8% itobiaye afefe.

Nitori pe ohun ni opo isupo omi, oksijin na tun ni opo isupo awon iseelemin alaaye (fun apere, bi meji ninu idameta isupo ara omo eniyan). Gbogbo akosoto ninla awon igbonwo onilepo ninu awon iseelemin alaaye, bi proteins, karboniolomi, ati ora, ni oksijin ninu, bo se je bakanna fun awon adapo alailemin ninla ti won je ike, eyin ati egun awon eranko. Oksijin alapilese unje sise latowo cyanobacteria, algae ati awon ogbin, o si unje lilo ninu imin alahamo fun gbogbo emin tosoro. Oksijin se ipalara si awon iseelemin alailoafefe dandanundandan, ti won je iruida emin atetekose to gbale ni Aye ko to o dipe O₂ bere sini pejo ninu afefeojuorun. Iruida miran (allotrope) oksijin, osoni (O₃), seranlowo lati da abo bo igbeojuorun lowo (biosphere) iranka onipupagan pelu ipele osoni ojuibiloke giga, sugbon o je idoti nitosi ojuode nibi ti o ti je eso abe smog. At even higher low earth orbit altitudes atomic oxygen is a significant presence and a cause of erosion for spacecraft.

Ìhùwà

Ìdìmú

Ní ìgbọ́násí àti ìfúnpá ọ̀págún, ọ́ksíjìn jẹ́ ẹ̀fúùfù aláìláwọ̀, aláìlóòórùn pẹ̀lú àfidá oníhóró O₂, níbi tí àwọn átọ́mù ọ́ksíjìn méjéjì jẹ́ dídìpọ̀ lólóògùn mọ́ ara wọn pẹ̀lú ìtòpọ̀ ẹlẹ́ktrónì oníbẹta ayípo. Ìdìpọ̀ yìí ní ìtòrò ìdìpọ̀ méjì, bẹ́sìni ìjúwe rẹ̀ ṣe é pè bíi ìdìpọ̀ ẹ̀mejì tàbí bíi ìsopọ̀ ìdìpọ̀ ẹlẹ́ktrónì ìkan-méjì àti two ìdìpọ̀ ẹlẹ́ktrónì méjì-mẹ́ta.

Ọ́ksíjìn ìbẹta (ó yàtọ́ sí òsónì, O₃) ni ipò oríilẹ̀ hóró O₂. Ìtòpọ̀ ẹlẹ́ktrónì hóró rẹ̀ ní ẹlẹ́ktrónì méjì alánìníkejì tí wọ́n jókòó ibi ìgbàyípo oníhóró adíbàjẹ́ méjì.